Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση πρωτοστατεί παγκοσμίως στη μείωση των εκπομπών άνθρακα, ένας τομέας παραμένει «αγκάθι» στον δρόμο προς την κλιματική ουδετερότητα: οι μεταφορές. Ο κλάδος, που ευθύνεται για περίπου 29% των συνολικών εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου (ΑτΘ) της ΕΕ, είναι ο μόνος που δεν έχει επιτύχει σημαντική μείωση από το 1990, καθιστώντας τον τη μεγαλύτερη πηγή ρύπανσης του μπλοκ.
Σε απάντηση αυτής της κρίσιμης πρόκλησης, ένα φιλόδοξο έργο του προγράμματος «Ορίζοντας Ευρώπη» με την ονομασία PATH2ZERO (Διαδρομή προς το Μηδέν) αναλαμβάνει δράση, παρουσιάζοντας έναν νέο οδικό χάρτη που αποσκοπεί στην πλήρη απανθρακοποίηση των ευρωπαϊκών μεταφορών έως το 2050.
Το έργο PATH2ZERO, με επικεφαλής τον Δρ. Δημήτριο Μηλάκη του Γερμανικού Κέντρου Αεροδιαστημικής, ξεκίνησε με στόχο να γεφυρώσει το κενό μεταξύ των υφιστάμενων πολιτικών μεταφορών και των δεσμεύσεων της ΕΕ για μείωση των εκπομπών κατά 90% έως το 2040 και επίτευξη Μηδενικών Καθαρών Εκπομπών έως το 2050, σύμφωνα με την «Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία» (European Green Deal).
Για να επιτευχθεί αυτό, ο οδικός χάρτης εστιάζει στην παροχή:
- Ακριβών Δεδομένων και Ρεαλιστικής Μοντελοποίησης: Χρησιμοποιώντας προηγμένα εργαλεία, όπως το μοντέλο STraDyM (Transport Strategies Dynamic Model), το PATH2ZERO μπορεί να προβάλει με ακρίβεια τις δραστηριότητες και τις εκπομπές των μεταφορών έως το 2050 σε επίπεδο κρατών-μελών.
- Ενιαίας Γνωσιακής Βάσης: Συγκεντρώνει συγκρίσιμα δεδομένα για τις εφαρμοζόμενες και τις σχεδιαζόμενες πολιτικές βιώσιμης κινητικότητας σε 12 χώρες της Ευρώπης (συμπεριλαμβανομένης της Νορβηγίας και του Ηνωμένου Βασιλείου), επιτρέποντας στους φορείς χάραξης πολιτικής να αξιολογούν ποια μέτρα είναι πραγματικά αποτελεσματικά.
- Οδικών Χαρτών: Μέσα από συνεργασίες με 12 εταίρους (βιομηχανία, έρευνα, ακαδημαϊκή κοινότητα και κοινωνία των πολιτών), το έργο συν-σχεδιάζει ρεαλιστικές και κοινωνικά δίκαιες διαδρομές.
Η επίτευξη του «net-zero» στις μεταφορές απαιτεί ριζική στροφή από τα ορυκτά καύσιμα σε Πράσινη Ενέργεια και Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Οι πολιτικές που μελετώνται και προωθούνται περιλαμβάνουν την εντατική ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης, τη χρήση βιώσιμων καυσίμων στην αεροπορία και τη ναυτιλία, καθώς και την υιοθέτηση λύσεων που βασίζονται στο υδρογόνο και τις κυψέλες καυσίμου (fuel cells).
Η επιτυχία του PATH2ZERO δεν αποτελεί απλώς μια περιβαλλοντική ανάγκη, αλλά μια κοινωνική και οικονομική ευκαιρία. Η μετάβαση αυτή υπόσχεται καθαρότερο αέρα στις πόλεις, πιο βιώσιμους και ζωντανούς αστικούς χώρους, και, εν τέλει, δικαιότερη πρόσβαση στην κινητικότητα για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες.
Οι επόμενες δύο δεκαετίες θα είναι κρίσιμες, και η Ευρώπη, μέσω του ç, επιχειρεί να εξασφαλίσει ότι η μετάβαση αυτή θα γίνει με συντονισμένο, τεκμηριωμένο και, κυρίως, αποτελεσματικό τρόπο.
