Με βασική προτεραιότητα την προσβασιμότητα, τη διαφάνεια και την ορθή χρήση του δημόσιου χώρου, ο Δήμος Αθηναίων έχει θέσει σε εφαρμογή από 2/6 έναν νέο κανονισμό για την κατάληψη και αξιοποίηση κοινόχρηστων χώρων από καταστήματα και επιχειρήσεις.
Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, δήλωσε: «Τελειώνουμε με το “κάνω ό,τι θέλω” στον δημόσιο χώρο. Όποιος παρανομεί, θα πληρώνει – και ακριβά. Δεν γίνεται τα πεζοδρόμια να ανήκουν στα τραπεζοκαθίσματα και οι διαβάσεις να είναι παγίδες για ανθρώπους με αναπηρία. Με το QR code, που θα είναι αναρτημένο στην πρόσοψη κάθε καταστήματος, ο πολίτης έχει στα χέρια του την αλήθεια – ποιος έχει άδεια, πόσο χώρο δικαιούται. Όλα στο φως. Η Αθήνα ανήκει σε όλους και όσοι αποκλείουν, εμποδίζουν ή παρανομούν, θα μας βρίσκουν μπροστά τους».
Την Τετάρτη 4 Ιουνίου 2025, στο πλαίσιο των εντατικών ελέγχων της Δημοτικής Αστυνομίας για την εφαρμογή της νέας κανονιστικής, πραγματοποιήθηκε συντονισμένη επιχείρηση στην πλατεία Αγίας Ειρήνης. Ελέγχθηκαν τέσσερα Καταστήματα Υγειονομικού Ενδιαφέροντος (ΚΥΕ), εκ των οποίων τα τρία δεν διέθεταν άδεια κατάληψης κοινόχρηστου χώρου, ενώ στο τέταρτο διαπιστώθηκε υπέρβαση της προβλεπόμενης άδειας. Ακολούθησε απομάκρυνση όλων των παράνομα τοποθετημένων αντικειμένων και συντάχθηκαν ισάριθμα πρακτικά απομάκρυνσης. Συγκεκριμένα, απομακρύνθηκαν 15 τραπέζια, 48 καρέκλες και 4 καναπέδες, αποκαθιστώντας τη νομιμότητα και την ελεύθερη πρόσβαση στην πλατεία.
Ο Αντιδήμαρχος Δημοτικής Αστυνομίας και Κοινοχρήστων Χώρων, Θωμάς Γεωργιάδης, τόνισε: «Η καθημερινή εμπειρία στον δημόσιο χώρο μας δείχνει ότι η εφαρμογή των κανόνων είναι εξίσου σημαντική με τη θέσπισή τους. Με τη νέα κανονιστική απόφαση, εξοπλίζουμε την πόλη με ένα σύγχρονο εργαλείο διαφάνειας και ελέγχου, που προστατεύει το δικαίωμα όλων στη δημόσια κυκλοφορία και εξυπηρετεί τον υγιή επαγγελματισμό».
Σύμφωνα με τη νέα κανονιστική απόφαση:
1. Τοποθετούνται QR codes με τα απαραίτητα στοιχεία του καταστήματος. Τα καταστήματα και τα περίπτερα που έχουν άδεια κατάληψης κοινοχρήστου χώρου, υποχρεούνται να αναρτήσουν στην πρόσοψή τους, ευκρινή και καλοδιατηρημένη ταμπέλα με QR code, μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2025. Κάθε πολίτης και ελεγκτική αρχή θα σκανάρουν και θα έχουν άμεση πρόσβαση στην άδεια του καταστήματος, την άδεια για λειτουργικά ή διακοσμητικά στοιχεία (ξύλινα δάπεδα, τραπεζοκαθίσματα, ομπρέλες, σκίαστρα, προθήκες, κ.λπ.) καθώς και το εμβαδόν-κάτοψη του κοινόχρηστου χώρου που έχει παραχωρηθεί.
2. Αυστηροποιούνται οι κυρώσεις και τα πρόστιμα. Θα εφαρμόζεται η τελευταία νομοθεσία του Υπουργείου, το οποίο αποδέχθηκε τη σχετική εισήγηση του Δήμου Αθηναίων. Συγκεκριμένα, για την αυθαίρετη χρήση κοινόχρηστου χώρου επιβάλλεται πρόστιμο τριπλάσιο του αναλογούντος τέλους. Σε κάθε νέα παράβαση θα επιβάλλεται το ανάλογο πρόστιμο. Αν διαπιστωθεί και δεύτερη παράβαση αυθαίρετης χρήσης κοινόχρηστου χώρου θα γίνεται άρση των τραπεζοκαθισμάτων και ενώ στην τρίτη παράβαση το κατάστημα θα σφραγίζεται 1 – 10 ημέρες (παλαιότερα ήταν ως 5 ημέρες). Επιπλέον, προστέθηκε νέο πρόστιμο για την καταπάτηση διάβασης τυφλών, με τετραπλασιασμό του μεγαλύτερου ποσού ανά τ.μ.
3. Απαγορεύεται η ανάπτυξη καρεκλών σε περιορισμένο χώρο. Για να διασφαλίζεται η ελεύθερη διέλευση των πολιτών, δεν παραχωρείται κοινόχρηστος χώρος με πλάτος μικρότερο των 0,30 μ., το οποίο ισχύει από 1 Ιανουαρίου 2026, ενώ με άμεση ισχύ, δεν επιτρέπεται η ανάπτυξη καρεκλών σε παραχωρούμενο χώρο του οποίου το πλάτος είναι μικρότερο των 0,40 μ.
Η Δημοτική Αστυνομία του Δήμου Αθηναίων προχωρά καθημερινά σε εκτεταμένους ελέγχους τήρησης των διατάξεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) στο κέντρο της Αθήνας, με στόχο την απελευθέρωση του δημόσιου χώρου και την εξασφάλιση της πλήρους προσβασιμότητας σε πεζοδρόμια και πεζόδρομους.
Συγκεκριμένα σε διάστημα 5 μηνών, από 1/1 έως 1/6, βεβαιώθηκαν:
- 500 έλεγχοι για μουσική και ηχορύπανση,
- 134 μηνύσεις για υπέρβαση ωραρίου και διατάραξη,
- 3.200 έλεγχοι σε καταστήματα για την κατάληψη δημοσίου χώρου από τραπεζοκαθίσματα,
- 10 επιχειρήσεις άρσης,
- 12 σφραγίσεις καταστημάτων.
Άρσεις και σφραγίσεις έχουν γίνει ενδεικτικά στην πλατεία Αγ. Ειρήνης, στο Γκάζι, στο Παγκράτι, στο Ψυρρή, στη Φωκίωνος Νέγρη
