Η είδηση πέρασε στα «ψιλά» των οικονομικών σελίδων, αλλά η ουσία της καίει σαν την τάση του ρεύματος: Η Ελλάδα, η χώρα με τις σταθερά υψηλότερες τιμές λιανικής στην Ευρώπη, μετατρέπεται τις μεσημεριανές ώρες σε έναν ιδιότυπο «χορηγό» των γειτονικών χωρών. Όταν ο ήλιος μεσουρανεί, η παραγωγή των φωτοβολταϊκών χτυπάει «κόκκινο» και οι τιμές στη χονδρική αγορά (Day-Ahead Market) κατακρημνίζονται στο μηδέν ή ακόμα και σε αρνητικά επίπεδα.
Είναι όμως αυτό επιτυχία; Ή μήπως είναι το απόλυτο σύμπτωμα ενός ενεργειακού σχεδιασμού που «έτρεξε» με ταχύτητα στις ΑΠΕ, αλλά «σέρνεται» στις υποδομές;
Η Ακτινογραφία του Παραλόγου
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας και του ΑΔΜΗΕ, το φαινόμενο των μηδενικών τιμών δεν είναι πια εξαίρεση, αλλά ο κανόνας των Σαββατοκύριακων και των ηλιόλουστων ημερών.
-
Το Μηδενικό Ρεύμα: Τις ώρες 11:00 έως 16:00, η τιμή εκκαθάρισης συχνά μηδενίζεται.
-
Οι «Χρυσές» Εξαγωγές: Τις ίδιες ώρες, οι διασυνδέσεις με τη Βουλγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία δουλεύουν στο full. Εξάγουμε ενέργεια που εμείς έχουμε προπληρώσει μέσω των εγγυημένων τιμών (Feed-in Tariffs) στους παραγωγούς.
-
Το Κόστος της Αδράνειας: Επειδή δεν έχουμε μπαταρίες να αποθηκεύσουμε αυτή την ενέργεια για το βράδυ, όταν οι τιμές εκτοξεύονται λόγω του φυσικού αερίου, την «διώχνουμε» για να μην καταρρεύσει το δίκτυο από την υπερφόρτωση.
Φταίνε οι Εξαγωγές ή η Έλλειψη Στρατηγικής;
Ας είμαστε δίκαιοι: Το να εξάγεις ρεύμα, έστω και τσάμπα, είναι προτιμότερο από το να πετάς την ενέργεια (περικοπές). Αν ο ΑΔΜΗΕ κόψει την παραγωγή ενός φωτοβολταϊκού, ο παραγωγός συχνά αποζημιώνεται, και αυτό το κόστος μετακυλίεται στον λογαριασμό μας μέσω των Λογαριασμών Προσαύξησης.
Ωστόσο, εδώ γεννάται το αμείλικτο ερώτημα: Γιατί ο Έλληνας καταναλωτής δεν βλέπει το μηδέν στον λογαριασμό του;
Η απάντηση κρύβεται στη δομή της αγοράς. Οι πάροχοι αγοράζουν φθηνά το μεσημέρι, αλλά η λιανική τιμή διαμορφώνεται από τον μέσο όρο του μήνα, όπου κυριαρχούν οι πανάκριβες βραδινές ώρες. Έτσι, ενώ εμείς «κερνάμε» τους Βούλγαρους φθηνό ρεύμα το μεσημέρι, το βράδυ εισάγουμε ακριβό ρεύμα από αυτούς για να καλύψουμε τις ανάγκες μας. Είναι ένας οικονομικός παραλογισμός όπου η Ελλάδα αγοράζει ψηλά και πουλάει χαμηλά.
Το Σκάνδαλο της Αποθήκευσης
Η έρευνα δείχνει ότι η Ελλάδα έχει ήδη πάνω από 12 GW εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ, αλλά η αποθήκευση σε μπαταρίες βρίσκεται ακόμα σε εμβρυακό στάδιο. Οι διαγωνισμοί καθυστερούν και το θεσμικό πλαίσιο για την αυτόνομη αποθήκευση μοιάζει με λαβύρινθο.
Χωρίς μπαταρίες, η «πράσινη μετάβαση» μοιάζει με έναν κουβά που έχει τρύπα στον πάτο: Όσο και να τον γεμίζεις με ήλιο και άνεμο, το νερό θα φεύγει στους γείτονες.
Η Αιχμηρή Αλήθεια
Είναι προκλητικό να ακούμε για «ενεργειακή θωράκιση» όταν:
-
Οι επιχειρήσεις μας πληρώνουν το ακριβότερο ρεύμα στην Ε.Ε., χάνοντας την ανταγωνιστικότητά τους.
-
Οι γείτονές μας χρησιμοποιούν το δικό μας πλεόνασμα για να ρίξουν το δικό τους κόστος παραγωγής.
-
Το κράτος παρακολουθεί ως τροχονόμος τη ροή του χρήματος προς τα έξω, βαφτίζοντας το πρόβλημα «ωρίμανση της αγοράς».
Αν η Ελλάδα δεν αποκτήσει άμεσα σοβαρή χωρητικότητα αποθήκευσης και αν δεν αλλάξει ο τρόπος που οι χαμηλές τιμές χονδρικής περνούν στη λιανική, θα παραμείνουμε οι «κουτοπόνηροι» της Ευρώπης. Θα πανηγυρίζουμε για τα ρεκόρ των ΑΠΕ, την ώρα που οι πολίτες θα τρέμουν να ανοίξουν τον φάκελο του λογαριασμού.
Η ενέργεια είναι εθνικός πόρος, όχι προϊόν προς δωρεά. Είναι καιρός να σταματήσουμε να επιδοτούμε την ευημερία των άλλων με το υστέρημα του Έλληνα φορολογούμενου.
