Η συνάντηση έρχεται μετά από δύο χρόνια διακυβερνητικών διαπραγματεύσεων για την ανάπτυξη ενός νομικά δεσμευτικού παγκόσμιου οργάνου που καλύπτει τη γη και το θαλάσσιο περιβάλλον – ένα ανοιγόμενο μάτι στους διπλωματικούς κύκλους, όπου οι πολυμερείς συμφωνίες μπορούν να διαρκέσουν δεκαετίες.
«Ο κόσμος μας πνίγεται στην πλαστική ρύπανση. Κάθε χρόνο, παράγουμε 460 εκατομμύρια τόνους πλαστικού, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου πετιέται γρήγορα», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, μέσω βιντεομηνύματος, καθώς προέτρεπε τους αντιπροσώπους να προωθήσουν μια συμφωνία.
«Μέχρι το 2050, θα μπορούσε να υπάρχουν περισσότερα πλαστικά από ψάρια στον ωκεανό. Τα μικροπλαστικά στο αίμα μας δημιουργούν προβλήματα υγείας που μόλις αρχίζουμε να κατανοούμε».
Εκφράζοντας την ελπίδα για μια ενδεχομένως ιστορική συμφωνία, η Εκτελεστική Διευθύντρια του UNEP, Inger Anderson, επέμεινε ότι ήταν «η στιγμή της αλήθειας» για να δράσουμε.
«Ούτε ένα άτομο» στον πλανήτη δεν θέλει πλαστικά να ξεβράζονται στις ακτές του ή σωματίδια πλαστικού να κυκλοφορούν στο σώμα του ή των αγέννητων παιδιών του, υποστήριξε, προσθέτοντας ότι αυτό ήταν ένα συναίσθημα που μοιραζόταν η ομάδα των G20 βιομηχανικών χωρών.
«Οι συλλέκτες απορριμμάτων, οι ομάδες της κοινωνίας των πολιτών συμμετέχουν πλήρως, οι επιχειρήσεις ζητούν παγκόσμιους κανόνες για τον καθορισμό του μέλλοντος, οι ιθαγενείς λαοί μιλούν, οι επιστήμονες προειδοποιούν για την επιστήμη», είπε η κα Anderson.
«Ο χρηματοπιστωτικός τομέας αρχίζει να κάνει κινήσεις σε διεθνές επίπεδο. Υπήρξαν επίσης σαφείς ενδείξεις ότι μια συμφωνία είναι απαραίτητη, συμπεριλαμβανομένης της δήλωσης της G20 την περασμένη εβδομάδα, η οποία ανέφερε ότι οι ηγέτες της G20 ήταν αποφασισμένοι να καταλήξουν σε αυτή τη συνθήκη μέχρι το τέλος του έτους».
Περισσότερες από 170 χώρες και πάνω από 600 οργανισμοί παρατηρητές έχουν εγγραφεί για μια εβδομάδα συνομιλιών στη μεγάλη λιμάνι πόλη του Busan, όπου ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας, Yoon Suk Yeol, προέτρεψε τους αντιπροσώπους να συμφωνήσουν σε έναν δρόμο προς το μηδενικό πλαστικό ρύπο, για χάρη των μελλοντικών γενεών.
«Η υπερβολική εξάρτηση της ανθρωπότητας από την ευκολία των πλαστικών έχει οδηγήσει σε μια εκθετική αύξηση των πλαστικών απορριμμάτων. Τα απορρίμματα που συσσωρεύονται στους ωκεανούς και τους ποταμούς μας πλέον θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή των μελλοντικών γενεών», είπε, μέσω βιντεοσύνδεσης.
«Ελπίζω ειλικρινά ότι την επόμενη εβδομάδα όλα τα κράτη μέλη θα σταθούν ενωμένα – με αίσθηση ευθύνης για τις μελλοντικές γενιές – για να ανοίξουν ένα νέο ιστορικό κεφάλαιο ολοκληρώνοντας μια συνθήκη για την πλαστική ρύπανση».
Κλείνοντας τον κύκλο Επίσημα, οι συνομιλίες είναι γνωστές ως οι πέμπτες διαπραγματεύσεις της Διακυβερνητικής Διαπραγματευτικής Επιτροπής (INC-5) για την ανάπτυξη ενός διεθνούς νομικά δεσμευτικού οργάνου για την πλαστική ρύπανση, συμπεριλαμβανομένου του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Η συνεδρίαση ακολουθεί τέσσερις προηγούμενους γύρους που ξεκίνησαν ακριβώς 1.000 ημέρες πριν στην Ουρουγουάη.
Αντίθετα, «ορισμένα πλαστικά μπορούν να χρειαστούν έως και 1.000 χρόνια για να αποσυντεθούν», δήλωσε η κα Anderson, επικεφαλής του UNEP, και ακόμη και τότε, «διασπώνται σε όλο και μικρότερα σωματίδια που επιμένουν, διαπερνούν και ρυπαίνουν… Βλάπτουν την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων, μπλοκάρουν την αποχέτευση στις πόλεις και πολύ πιθανόν βλάπτουν την ανθρώπινη υγεία και την ανάπτυξη. Η πλαστική ρύπανση εκπέμπει περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου, ωθώντας μας πιο βαθιά στην κλιματική καταστροφή. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η δημόσια και πολιτική πίεση για δράση έχει αυξηθεί σε κρεσέντο».
Στο μήνυμά του προς τη συνάντηση του Busan, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ υπογράμμισε την ανάγκη για μια συνθήκη που είναι «φιλόδοξη, αξιόπιστη και δίκαιη».
Οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να αντιμετωπίσει τον κύκλο ζωής των πλαστικών – «να αντιμετωπίσει τα πλαστικά μίας χρήσης και βραχείας διάρκειας ζωής, τη διαχείριση των απορριμμάτων και τα μέτρα για τη σταδιακή κατάργηση του πλαστικού και την προώθηση εναλλακτικών υλικών», επέμεινε ο κ. Γκουτέρες.
Αυτά θα πρέπει να επιτρέψουν σε όλες τις χώρες να έχουν πρόσβαση σε τεχνολογίες και να βελτιώσουν τα χερσαία και θαλάσσια περιβάλλοντα, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι πιο ευάλωτες κοινότητες που βασίζονται στη συλλογή πλαστικών, όπως οι συλλέκτες απορριμμάτων, δεν θα μείνουν πίσω.
