Τα πρόσφατα στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ για τις 1.689 αιτήσεις νέων έργων αυτοπαραγωγής ισχύος 128 MW, παρουσιάζονται από πολλούς ως η «αναγέννηση» του κλάδου. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ανάγνωση της αγοράς δείχνει ότι πίσω από τους αριθμούς κρύβεται ένας αγώνας δρόμου σε ένα ναρκοπέδιο γραφειοκρατίας, κορεσμένων δικτύων και αμφίβολων αποδόσεων.
Το «αγκάθι» του Ηλεκτρικού Χώρου
Το γεγονός ότι έχουν υποβληθεί 1.689 αιτήσεις δεν αποτελεί είδηση επιτυχίας, αλλά είδηση αναμονής. Ο ΔΕΔΔΗΕ παραμένει το μεγάλο «στενό πέρασμα» (bottleneck). Χιλιάδες ενδιαφερόμενοι βρίσκονται σε ομηρία, περιμένοντας έναν όρο σύνδεσης που μπορεί να μην έρθει ποτέ, καθώς οι υποδομές του δικτύου σε πολλές περιοχές της χώρας έχουν χτυπήσει «κόκκινο». Η «κινητικότητα» που καταγράφεται είναι συχνά μια απελπισμένη προσπάθεια των επιχειρήσεων να προλάβουν τον ελάχιστο διαθέσιμο χώρο πριν αυτός εξαντληθεί από τους μεγάλους παίκτες.
Η σκληρή μετάβαση του Net-billing
Ας μην γελιόμαστε: Το Net-billing δεν ήρθε για να κάνει τη ζωή των αυτοπαραγωγών ευκολότερη, αλλά για να προστατεύσει το σύστημα από την υπερπροσφορά ενέργειας. Ενώ στο παλιό Net-metering ο καταναλωτής χρησιμοποιούσε το δίκτυο σαν «μπαταρία» (έδινε μια κιλοβατώρα το μεσημέρι και την έπαιρνε πίσω το βράδυ δωρεάν), τώρα καλείται να πουλά φθηνά και να αγοράζει ακριβά.
-
Το πρόβλημα: Όταν το φωτοβολταϊκό παράγει στο peak του, οι τιμές χονδρικής στην αγορά τείνουν στο μηδέν.
-
Το αποτέλεσμα: Η απόσβεση της επένδυσης επιμηκύνεται δραματικά, καθιστώντας τα έργα χωρίς μπαταρία οικονομικά οριακά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η παγίδα των περικοπών
Η έρευνα δείχνει ότι το 2025 και το 2026 θα είναι τα έτη των μεγάλων «ψαλιδιών». Με την παραγωγή από ΑΠΕ να ξεπερνά τη ζήτηση τα Σαββατοκύριακα και τις μεσημεριανές ώρες, ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ θα προχωρούν σε αναγκαστικές περικοπές έγχυσης. Για έναν αυτοπαραγωγό, αυτό σημαίνει ότι η ενέργεια που περίμενε να πουλήσει για να κάνει απόσβεση, απλώς θα «πετάγεται» στα σκουπίδια χωρίς αποζημίωση.
Η μπαταρία είναι Μονόδρομος ή επιπλέον βάρος;
Η κυβερνητική απάντηση στο αδιέξοδο είναι η αποθήκευση. Όμως, η προσθήκη μπαταρίας αυξάνει το κόστος της επένδυσης κατά 50% έως 100%. Χωρίς γενναίες και άμεσες επιδοτήσεις, η αυτοπαραγωγή κινδυνεύει να γίνει ένα σπορ για λίγους και ισχυρούς, αφήνοντας τα νοικοκυριά και τους μικρούς επαγγελματίες εκτεθειμένους στις διαθέσεις του χρηματιστηρίου ενέργειας.
Ναι, «κάτι κινείται» στην αυτοπαραγωγή, αλλά η κίνηση αυτή μοιάζει περισσότερο με προσπάθεια επιβίωσης παρά με οργανωμένο σχέδιο ενεργειακής μετάβασης. Αν δεν λυθεί το θέμα του ηλεκτρικού χώρου και αν δεν απλοποιηθεί η διαδικασία για το Net-billing, οι 1.689 αιτήσεις θα παραμείνουν απλώς ψηφιακά αρχεία στα συστήματα του ΔΕΔΔΗΕ.
Η αγορά δεν χρειάζεται άλλα νούμερα· χρειάζεται δίκτυο, σταθερότητα και ρεαλιστικές αποδόσεις.
