Η 30ή Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP30), η οποία πραγματοποιείται από τις 10 έως τις 21 Νοεμβρίου 2025 στο Μπελέμ της Βραζιλίας, στην καρδιά του Αμαζονίου, αναδεικνύεται ως μια από τις πλέον κρίσιμες συνόδους μετά τη Συμφωνία του Παρισιού. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ), πιστό στον ρόλο του ως πρωτοπόρος στην παγκόσμια κλιματική δράση, απέστειλε ισχυρή αντιπροσωπεία για να συμμετάσχει ενεργά στις διαπραγματεύσεις, με σαφείς και φιλόδοξες απαιτήσεις.
Οι Προτεραιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: Ηγεσία και Δικαιοσύνη
Η παρουσία της αντιπροσωπείας του ΕΚ (με επικεφαλής την Lídia Pereira – ΕΛΚ, Πορτογαλία, και αντιπρόεδρο τον Mohammed Chahim – Σοσιαλιστές, Ολλανδία) από τις 17 έως τις 21 Νοεμβρίου, σηματοδοτεί την πολιτική βούληση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διατηρήσει την ηγεσία της στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.
Στο ψήφισμα που ενέκρινε το Κοινοβούλιο ενόψει της COP30, τονίζονται τέσσερις βασικοί άξονες:
-
Περιορισμός στους 1,5°C και Εθνικά Σχέδια (NDCs): Η βασική προτεραιότητα παραμένει ο περιορισμός της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη στον 1,5°C. Οι Ευρωβουλευτές ζητούν από τα κράτη να υποβάλουν νέα ή επικαιροποιημένα, πιο φιλόδοξα Εθνικά Καθορισμένα Σχέδια Δράσης (NDCs), σύμφωνα με τον στόχο αυτό, ενώ η ΕΕ έχει ήδη υποβάλει το δικό της σχέδιο για μείωση των καθαρών εκπομπών κατά 66,25%–72,5% έως το 2035 (σε σχέση με το 1990).
-
Τέλος στα Ορυκτά Καύσιμα και Επιδοτήσεις: Το ΕΚ επαναλαμβάνει την επείγουσα ανάγκη να τερματιστεί η εξάρτηση της ΕΕ από τα ορυκτά καύσιμα και να καταργηθούν σταδιακά οι σχετικές επιδοτήσεις, επιταχύνοντας παράλληλα την ενεργειακή μετάβαση.
-
Κλιματική Χρηματοδότηση (Climate Finance): Έμφαση δίνεται στην παροχή επαρκούς και απλοποιημένης χρηματοδότησης για το κλίμα προς τις αναπτυσσόμενες χώρες που είναι πιο ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή. Το Κοινοβούλιο επισημαίνει ότι όλες οι χώρες πρέπει να συνεισφέρουν το μερίδιο που τους αναλογεί και να αντιμετωπιστούν οι κρίσεις χρέους στις πιο ευάλωτες χώρες.
-
Σύνδεση Κλίματος, Συγκρούσεων και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων: Πέρα από τους περιβαλλοντικούς στόχους, το ΕΚ καλεί τη διεθνή κοινότητα να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στις κλιματικές επιπτώσεις των ένοπλων συγκρούσεων, αναγνωρίζοντας την κλιματική αλλαγή ως «πολλαπλασιαστή παγκόσμιας απειλής».
Η Συμβολική Τοποθεσία: Μπελέμ και Αμαζόνιος
Η επιλογή του Μπελέμ ως τόπου διεξαγωγής, στην είσοδο του Αμαζονίου, φέρνει στο επίκεντρο θέματα που αφορούν την αποψίλωση των δασών, την προστασία της βιοποικιλότητας και τους αυτόχθονες πληθυσμούς.
Η Βραζιλία, ως χώρα υποδοχής, πιέζει η COP30 να είναι η «Implementation COP» (COP της Υλοποίησης), με έμφαση στην εφαρμογή υφιστάμενων πρωτοβουλιών, και όχι μόνο στην ανακοίνωση νέων στόχων. Η συζήτηση αφορά έντονα την αντιμετώπιση της «αποτυχίας να αποφευχθεί η αύξηση του 1,5°C», καθώς και τις ακραίες καιρικές συνθήκες που καθιστούν αναγκαία την ανθεκτικότητα των χωρών.
Η Δικαιοσύνη ως Κλειδί της Κλιματικής Δράσης
Η συμμετοχή της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην COP30 επιβεβαιώνει τη σταθερή, αν και συχνά αμφισβητούμενη, ηγετική θέση της ΕΕ στον παγκόσμιο αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής. Οι απαιτήσεις του Κοινοβουλίου δεν περιορίζονται μόνο σε φιλόδοξους στόχους μείωσης των εκπομπών για την ίδια την Ένωση, αλλά διευρύνουν τη συζήτηση προς την κλιματική δικαιοσύνη.
Η εστίαση στην ενίσχυση της χρηματοδότησης προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, σε συνδυασμό με την πίεση για δίκαιη ενεργειακή μετάβαση που προστατεύει τις ευάλωτες κοινότητες, υποδεικνύει ότι η Ευρώπη αντιλαμβάνεται την κλιματική κρίση ως ένα ηθικό και κοινωνικό ζήτημα πέρα από ένα καθαρά περιβαλλοντικό. Η επιτυχία της COP30 θα κριθεί όχι μόνο από τις νέες δεσμεύσεις που θα αναληφθούν, αλλά κυρίως από το κατά πόσο ο παγκόσμιος Βορράς θα ανταποκριθεί στις πιεστικές ανάγκες του παγκόσμιου Νότου, ειδικά όσον αφορά τη διατήρηση ζωτικών οικοσυστημάτων όπως ο Αμαζόνιος.
