Οι πόλεις του κόσμου εκπέμπουν ένα ηχηρό μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα και τους χρηματοδότες: Για πρώτη φορά, η συνολική ζήτηση για την ανάπτυξη ανθεκτικών στο κλίμα υποδομών ξεπέρασε το όριο των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, φτάνοντας το αστρονομικό ποσό των 105 δισ. δολαρίων για το 2025. Αυτό αποκαλύπτει μια νέα έκθεση της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης CDP (που διαχειρίζεται το παγκόσμιο σύστημα περιβαλλοντικής δημοσιοποίησης), σε συνεργασία με την Global Covenant of Mayors for Climate & Energy (GCoM).
Μεγάλα Ποσά, Λίγα Έργα σε Λειτουργία
Το «Παγκόσμιο Στιγμιότυπο 2025» (2025 Global Snapshot) ανέλυσε 2.164 έργα, δημοσιοποιημένα από 507 πόλεις σε 62 χώρες. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η φιλοδοξία για το κλίμα αυξάνεται ραγδαία, με τη ζητούμενη χρηματοδότηση να εκτοξεύεται κατά 22% σε σχέση με τα $86 δισ. του 2024.
Ωστόσο, η χρηματοδοτική υποστήριξη υστερεί δραματικά. Το 87% των έργων αναζητά χρηματοδότηση, και από αυτά, σχεδόν τα μισά (49%) δεν έχουν εξασφαλίσει καμία μορφή χρηματοδότησης μέχρι στιγμής. Όπως τονίζει η Katie Walsh, επικεφαλής Χρηματοδότησης Κλιματικών Πόλεων της CDP, «Το χάσμα μεταξύ της κλιματικής φιλοδοξίας των πόλεων και της κρίσιμης χρηματοδότησης παραμένει έντονο».
Επιπλέον, η έκθεση αποκαλύπτει μια ανησυχητική συγκέντρωση της επενδυτικής ζήτησης. Οι αναπτυγμένες οικονομίες αντιπροσωπεύουν το συντριπτικό 83% των συνολικών αναφερόμενων αναγκών, με τις ΗΠΑ (44%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (23%) να ηγούνται, παρόλο που οι πόλεις των αναδυόμενων αγορών αντιπροσωπεύουν το 40% του συνόλου των έργων.
Η Έλλειψη Χρηματοδότησης Παραλύει τη Δράση
Μια παράλληλη έκθεση της CDP, η Protected Places, υπογραμμίζει πώς η έλλειψη κεφαλαίων εμποδίζει πολλά τοπικά σχέδια δράσης για το κλίμα να φτάσουν στη φάση της λειτουργίας:
- Στην Ινδία, μόνο το 5% των προγραμματισμένων κλιματικών δράσεων έχει υλοποιηθεί πλήρως, σε σύγκριση με το 75% στην Ιαπωνία και το 86% στην Κίνα.
- Η Λατινική Αμερική και η Αφρική εμφανίζουν μόλις 23% και 31% των δράσεων σε λειτουργία, αντίστοιχα.
Παρά τις προκλήσεις, παρατηρείται μια θετική εξέλιξη στην ποιότητα των έργων. Στην περίοδο 2020-2024, τα έργα βασισμένα στη φύση (βιοποικιλότητα, ανθεκτικότητα στο νερό, αστικοί πράσινοι χώροι) σημείωσαν τη μεγαλύτερη αύξηση, από το 7% στο 15% των έργων.
Επείγουσα Έκκληση ενόψει της COP30
Το ποσό των $105 δισ. αντιπροσωπεύει μόνο ένα μικρό κλάσμα του πραγματικού κεφαλαίου που απαιτείται. Σύμφωνα με τη Cities Climate Finance Leadership Alliance, οι πόλεις χρειάζονται περίπου 4,5 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για να μετριάσουν και να προσαρμοστούν στις επιπτώσεις του κλίματος. Ωστόσο, λιγότερο από το 10% της συνολικής παγκόσμιας χρηματοδότησης για το κλίμα φτάνει επί του παρόντος στις τοπικές κυβερνήσεις.
Ενόψει της COP30, η CDP, η GCoM και άλλοι εταίροι απευθύνουν έκκληση για την πλήρη ενδυνάμωση των πόλεων. Αυτό περιλαμβάνει την ενσωμάτωση των αστικών επενδυτικών αναγκών στις εθνικές στρατηγικές (όπως οι Εθνικά Καθορισμένες Συνεισφορές – NDCs), την προώθηση καινοτόμων χρηματοδοτικών εργαλείων και την ενίσχυση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης.
Ανοίγοντας τη «Στρόφιγγα» της ΧρηματοδότησηςΗ φετινή έκθεση υπογραμμίζει μια κρίσιμη αλήθεια: οι πόλεις βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής αλλαγής, διαθέτουν τη φιλοδοξία και τα σχέδια, αλλά το παγκόσμιο χρηματοδοτικό σύστημα τις αφήνει ακάλυπτες.
Όπως δηλώνει η Asma Jhina από την GCoM, «Το Στιγμιότυπο 2025 αναδεικνύει ότι σχεδόν τα μισά από τα περισσότερα από 2.000 έργα που δημοσιοποιήθηκαν είναι αχρηματοδότητα και δείχνει ανησυχητικές ανισότητες στη διαθέσιμη χρηματοδότηση μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών και των αναδυόμενων».
Εάν η διεθνής κοινότητα είναι σοβαρή σχετικά με την επίτευξη των παγκόσμιων κλιματικών στόχων, η «στρόφιγγα» της χρηματοδότησης για τις πόλεις, ιδίως στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, πρέπει να ανοίξει πλήρως. Μόνο με την άμεση πρόσβαση σε κεφάλαια, τα σχέδια «στα χαρτιά» μπορούν να μετατραπούν σε «έργα στο έδαφος», δημιουργώντας θέσεις εργασίας, δικαιότερη ευημερία και υγιέστερες κοινότητες, κάτι που είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχία του πλανήτη.
