Η ανθρωπότητα πέρασε ακόμη ένα αόρατο αλλά κρίσιμο όριο. Σύμφωνα με νέα παγκόσμια επιστημονική έκθεση, η οξίνιση των ωκεανών κατατάσσεται πλέον στις επτά από τις εννέα πλανητικές οριακές γραμμές που έχουν ήδη ξεπεραστεί, τα φυσικά όρια που κρατούν το οικοσύστημα της Γης σε ισορροπία.
Η οξίνιση, αποτέλεσμα της υπερβολικής απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα από τη θάλασσα, αλλάζει τη χημική σύσταση των ωκεανών. Οι συνέπειες είναι βαθιές: κοράλλια που ασπρίζουν και πεθαίνουν, οστρακοειδή που δυσκολεύονται να σχηματίσουν κέλυφος, και ολόκληρες τροφικές αλυσίδες που κλυδωνίζονται. Το φαινόμενο, σε συνδυασμό με την άνοδο της θερμοκρασίας και τη ρύπανση από πλαστικά, δημιουργεί αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν το «θανατηφόρο τρίο» για τις θάλασσες.
Η νέα Έκθεση για την Κατάσταση των Ωκεανών του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus υπογραμμίζει την αυξανόμενη πίεση που δέχονται οι ευρωπαϊκές θάλασσες από την οξίνιση, την αποξυγόνωση και την υπεραλίευση. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος (EEA) προειδοποιεί ότι χωρίς άμεση δράση, οι ωκεανοί κινδυνεύουν να χάσουν τη δυνατότητά τους να λειτουργούν ως «φυσικοί ρυθμιστές» του κλίματος και της ζωής.
Ωστόσο, η επιστήμη δεν φέρνει μόνο άσχημα νέα. Υπάρχει και ελπίδα: η ιστορική συμφωνία BBNJ για τη διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας πέρα από τα εθνικά ύδατα δημιουργεί ένα παγκόσμιο πλαίσιο προστασίας, ενώ το Παγκόσμιο Πλαίσιο Βιοποικιλότητας (GBF) θέτει στόχους για την αποκατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Στην Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί τη Στρατηγική Ανθεκτικότητας του Νερού και την αναθεώρηση της Οδηγίας για τη Θαλάσσια Στρατηγική, στοχεύοντας σε πιο ισχυρή προστασία απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Παράλληλα, η Στρατηγική για τα Πλαστικά και οι πολιτικές μηδενικών εκπομπών επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν τη ρίζα του προβλήματος, το διοξείδιο του άνθρακα.
Η Γη μας μάς προειδοποιεί. Οι ωκεανοί, οι πνεύμονες και η καρδιά του πλανήτη, αλλάζουν γρήγορα. Το ερώτημα είναι αν θα δράσουμε αρκετά έγκαιρα για να αποτρέψουμε το σημείο χωρίς επιστροφή.
Πηγή: European Commission
