Μια νέα επιστημονική μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο έγκριτο περιοδικό Nature, αποκαλύπτει ότι η ρύπανση από τους μεγαλύτερους παραγωγούς ορυκτών καυσίμων συνδέεται άμεσα με φονικούς καύσωνες που στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μελέτη αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε δικαστικές υποθέσεις, καθιστώντας τις εταιρείες υπόλογες για τον ρόλο τους στην κλιματική κρίση.
Ανθρωπογενής Υπερθέρμανση και Φονικά Κύματα Καύσωνα
Η έρευνα, η οποία εξέτασε 213 κύματα καύσωνα που συνέβησαν από το 2000 έως το 2023, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι 55 από αυτά δεν θα είχαν εκδηλωθεί χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από 180 μεγάλους παραγωγούς πετρελαίου, φυσικού αερίου και τσιμέντου συνέβαλαν σημαντικά στην ένταση όλων των εξεταζόμενων φαινομένων.
Οι εταιρείες που αναλύθηκαν, τόσο ιδιωτικές όσο και κρατικές, είναι συλλογικά υπεύθυνες για το 57% του συνολικού διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμφθηκε παγκοσμίως από το 1850 έως το 2023. Όπως δήλωσε η Sonia Seneviratne, καθηγήτρια κλίματος στο Ελβετικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας (ETH Zurich) και μία από τους συντελεστές της μελέτης, «αυτό αποδεικνύει ότι δεν είναι πολλοί οι παράγοντες… που ευθύνονται για ένα πολύ ισχυρό κλάσμα όλων των εκπομπών».
Η μελέτη βρήκε ότι και οι 213 καύσωνες έγιναν πιο πιθανοί λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Μάλιστα, 55 από αυτούς ήταν 10.000 φορές πιο πιθανό να συμβούν απ’ ό,τι πριν από τη βιομηχανική επανάσταση, καθιστώντας τους, ουσιαστικά, “σχεδόν αδύνατους” χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση. Η Seneviratne τόνισε ότι «πολλοί από αυτούς τους καύσωνες είχαν πολύ σοβαρές συνέπειες», αναφέροντας ως παράδειγμα τη σειρά καυσώνων που έπληξε την Ευρώπη το 2022 και συνδέθηκε με δεκάδες χιλιάδες θανάτους.
Επιστήμη της Απόδοσης και Νομικές Επιπτώσεις
Οι επιστήμονες του κλίματος χρησιμοποιούν σύνθετα μοντέλα και ιστορικά δεδομένα για να υπολογίσουν τη σχέση μεταξύ ακραίων καιρικών φαινομένων και των ανθρωπογενών ρύπων. Η νέα μελέτη είναι πρωτοποριακή επειδή εστιάζει στον βαθμό στον οποίο συγκεκριμένοι παραγωγοί ορυκτών καυσίμων συνέβαλαν στους καύσωνες, εδραιώνοντας την επιστήμη της απόδοσης που υπάρχει εδώ και δύο δεκαετίες.
Αυτά τα ευρήματα μπορούν να έχουν άμεσες νομικές συνέπειες. Παγκοσμίως, έχουν κατατεθεί δεκάδες αγωγές εναντίον εταιρειών ορυκτών καυσίμων από περιβαλλοντικές οργανώσεις, κυβερνήσεις πολιτειών και άλλους φορείς. Όπως δήλωσε ο Justin Mankin, επιστήμονας του κλίματος στο Dartmouth College, «καθώς αντιμετωπίζουμε αυτές τις απώλειες, η αξιολόγηση του ποιος ή τι ευθύνεται πρόκειται να γίνει πολύ σημαντική». Ερωτήματα όπως «ποιος θα πληρώσει για να ανακτήσουμε τις απώλειές μας, δεδομένου ότι όλοι ζημιωνόμαστε από αυτό;» είναι πλέον πιο επίκαιρα από ποτέ.
