Την ώρα που οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν μια διαρκή και αυξανόμενη απειλή για τα πολύτιμα οικοσυστήματά μας και τις τοπικές κοινωνίες, οι εθελοντές δασοπυροσβέστες στέκονται στην πρώτη γραμμή, αποτελώντας ένα αναντικατάστατο κομμάτι της εθνικής προσπάθειας για την προστασία του φυσικού μας πλούτου. Πέρα από τον ηρωισμό που τους αποδίδεται συχνά, όμως, αναδύεται μια επιτακτική ανάγκη: η ουσιαστική ενίσχυση του ρόλου τους, η αναγνώριση των θυσιών τους και η παροχή των απαραίτητων εργαλείων για να επιτελούν το έργο τους με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.
Γιατί πίσω από τον τίτλο του “ήρωα” κρύβονται πολίτες με βαθύ αίσθημα ευθύνης, που συχνά αντιμετωπίζουν εμπόδια στην καθημερινότητά τους, από την έλλειψη άδειας εργασίας μέχρι την ανασφάλεια για την ανανέωση του φθαρμένου εξοπλισμού τους. Η αποσπασματική εκπαίδευση και η απουσία ενός σταθερού θεσμικού πλαισίου υπονομεύουν την πολύτιμη προσφορά τους.
Σε αυτό το κρίσιμο σημείο, πρωτοβουλίες όπως το “Πρόγραμμα Υποστήριξης Εθελοντικών Ομάδων Δασοπυροπροστασίας” αναδεικνύονται ως φάροι ελπίδας. Η συνεργασία του ΜΚΣ Δεσμός, του WWF και του HIGGS τα τελευταία τρία χρόνια αποδεικνύει μια νέα προσέγγιση: την έμπρακτη στήριξη των εθελοντών μέσω στοχευμένης εκπαίδευσης, παροχής εξειδικευμένου εξοπλισμού και, κυρίως, την ενεργή διεκδίκηση της θεσμικής κατοχύρωσης του ρόλου τους.
Η πρώτη φάση του προγράμματος, με την ενίσχυση σχεδόν 2.000 εθελοντών και την κατάρτιση 600 ακόμη, έθεσε γερές βάσεις. Η τρέχουσα δεύτερη φάση εστιάζει στην ενδυνάμωση των πεζοπόρων τμημάτων, τον ακρογωνιαίο λίθο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των πυρκαγιών στο έδαφος. Μέσω βιωματικών εργαστηρίων, διαδικτυακών σεμιναρίων πρόληψης και της δημιουργίας ενός δικτύου ανταλλαγής καλών πρακτικών, το πρόγραμμα στοχεύει να αναβαθμίσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες των εθελοντικών ομάδων και να ενθαρρύνει την ενεργό συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στην πρόληψη.
Συγκεκριμένα, η δεύτερη φάση περιλαμβάνει:
– Εξειδικευμένο εξοπλισμό, ώστε τα πεζοπόρα τμήματα των εθελοντικών ομάδων να επιχειρούν με ασφάλεια και να ενισχθεί περαιτέρω ο καταλυτικός ρόλος τους στην καταστολή των δασικών πυρκαγιών.
Εκπαιδευτικές δράσεις:
i. Συγκεκριμένα, δίνεται έμφαση στην προετοιμασία πεζοπόρων τμημάτων εθελοντών, μέσα από εργαστήρια βιωματικής εκπαίδευσης που καταρτίζουν τους εθελοντές στη θεωρία και την πράξη.
ii. Παράλληλα, υλοποιούνται διαδικτυακά εκπαιδευτικά εργαστήρια που προωθούν την ενεργή εμπλοκή των εθελοντικών ομάδων στο σχεδιασμό και τις δράσεις πρόληψης πυρκαγιών και τα οποία απευθύνονται και σε αρμόδιους τοπικούς φορείς, αλλά και σε εκπροσώπους ενώσεων πολιτών, θέτοντας τις βάσεις για μεγαλύτερη ενεργοποίηση των τοπικών κοινωνιών σχετικά με την πρόληψη.
iii. Επιπλέον, στο πλαίσιο της δεύτερης αυτής φάσης, προχωράει η δημιουργία ενός νέου εκπαιδευτικού κόμβου δικτύωσης για το οικοσύστημα των εθελοντικών ομαδών δασοπυροπροστασίας, μέσω του οποίου οι εθελοντές θα αποκτούν πρόσβαση σε καλές πρακτικές και χρήσιμο υλικό σχετικά με εργαλεία πρόληψης, δασικές πυρκαγιές, αποκατάσταση οικοσυστημάτων, καθώς και όσον αφορά τη βιωσιμότητα και αποτελεσματική λειτουργία των ομάδων τους.
Παρεμβάσεις στον δημόσιο διάλογο και υποβολή προτάσεων προς τους αρμόδιους φορείς, με απώτερο στόχο την πλήρη και άμεση ενεργοποίηση του θεσμικού πλαισίου του συστήματος εθελοντισμού Πολιτικής Προστασίας.
Ωστόσο, η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η πλήρης και άμεση εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου για τον εθελοντισμό στην Πολιτική Προστασία. Η εκπαίδευση και η πιστοποίηση μέσω της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας, η διασφάλιση της ασφάλισης και της δικαιολογημένης απουσίας από την εργασία αποτελούν κλειδιά για την πλήρη αξιοποίηση του εθελοντικού δυναμικού της χώρας και την ανακούφιση από την αβεβαιότητα που βιώνουν καθημερινά αυτοί οι ακούραστοι πολίτες.
Οι εθελοντές δασοπυροσβέστες δεν επιθυμούν εφήμερους τίτλους ηρώων. Επιζητούν την αναγνώριση της προσφοράς τους μέσα από την ουσιαστική στήριξη και τη διασφάλιση των απαραίτητων συνθηκών για να συνεχίσουν να προστατεύουν τα δάση μας και τις κοινότητές μας με ασφάλεια, επαγγελματισμό και θεσμική κατοχύρωση. Η ενδυνάμωσή τους στην πράξη είναι η μόνη βιώσιμη απάντηση στην αυξανόμενη πρόκληση των δασικών πυρκαγιών.
