Περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια παρήχθη από ηλιακή ενέργεια παρά από άνθρακα στην ΕΕ την περασμένη χρονιά, σύμφωνα με έκθεση που οι αναλυτές χαρακτήρισαν ως «ορόσημο» για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια.
Τα φωτοβολταϊκά πάνελ παρήγαγαν το 11% της ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ το 2024, ενώ οι μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα παρήγαγαν το 10%, σύμφωνα με δεδομένα της Ember. Το μερίδιο του φυσικού αερίου μειώθηκε για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, καλύπτοντας το 16% του μείγματος ηλεκτρικής ενέργειας.
«Αυτό είναι ένα ορόσημο», δήλωσε η Beatrice Petrovich, συν-συγγραφέας της έκθεσης. «Ο άνθρακας είναι ο αρχαιότερος τρόπος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και ο πιο ρυπογόνος. Η ηλιακή ενέργεια είναι το ανερχόμενο αστέρι.»
Η εκβιομηχάνιση της Ευρώπης στηρίχθηκε στον άνθρακα, αλλά αυτό το καύσιμο εκπέμπει περισσότερους ρύπους που συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη πηγή ενέργειας. Η χρήση άνθρακα στην παραγωγή ενέργειας της ΕΕ κορυφώθηκε το 2003 και από τότε έχει μειωθεί κατά 68%.
Παράλληλα, οι καθαρές πηγές ηλεκτρικής ενέργειας γνώρισαν θεαματική άνοδο. Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια συνεισέφεραν το 29% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ το 2024, ενώ η υδροηλεκτρική και η πυρηνική ενέργεια συνέχισαν να ανακάμπτουν από τα χαμηλά επίπεδα του 2022.
Η έκθεση αποδίδει την άνοδο της ηλιακής ενέργειας –η οποία ήταν η ταχύτερα αναπτυσσόμενη πηγή ενέργειας το προηγούμενο έτος– σε ένα ρεκόρ εγκαταστάσεων νέων πάνελ, παρά το γεγονός ότι η περιοχή είχε λιγότερη ηλιοφάνεια σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Η έκθεση κατέγραψε ότι το μερίδιο του άνθρακα μειώθηκε σε 16 από τις 17 χώρες που εξακολουθούσαν να τον χρησιμοποιούν το 2024. Ανέφερε ότι ο άνθρακας έχει γίνει «περιθωριακός ή απών» στα περισσότερα ενεργειακά συστήματα.
Η Γερμανία και η Πολωνία, οι δύο χώρες που καταναλώνουν τον περισσότερο άνθρακα στην ΕΕ, συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων που στράφηκαν σε καθαρότερες πηγές ενέργειας. Το μερίδιο του άνθρακα στο ενεργειακό δίκτυο της Γερμανίας μειώθηκε κατά 17% σε ετήσια βάση, ενώ στην Πολωνία μειώθηκε κατά 8%, σύμφωνα με την έκθεση.
Το φυσικό αέριο επίσης συνέχισε να σημειώνει «δομική πτώση», με μείωση σε 14 από τις 26 χώρες που το χρησιμοποιούν για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αναφέρει η έκθεση.
Τα ευρήματα αυτά έρχονται παρά τη μικρή αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, μετά από δύο χρόνια έντονης πτώσης λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ως απάντηση, η ΕΕ υιοθέτησε ένα σχέδιο για την εξοικονόμηση ενέργειας, την ανεύρεση νέων προμηθευτών ορυκτών καυσίμων και την επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρή ενέργεια.
Η έκθεση κατέγραψε ότι η ΕΕ βρίσκεται σε καλό δρόμο για την επίτευξη του στόχου των 400 GW εγκατεστημένης ηλιακής ισχύος έως το 2025. Το 2024, η εγκατεστημένη ισχύς έφτασε τα 338 GW και η επίτευξη του στόχου των 750 GW έως το 2030 θεωρείται «εντός εμβέλειας», εφόσον διατηρηθεί ο τρέχων ρυθμός ανάπτυξης.
Οι συγγραφείς της έκθεσης κάλεσαν για επενδύσεις σε συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, έξυπνους μετρητές και άλλες μορφές «καθαρής ευελιξίας», που μπορούν να βοηθήσουν να εναρμονιστεί η παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας –η οποία παρουσιάζει διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας– με τη ζήτηση.
