Το 2024 αναμένεται να είναι το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ, επισφραγίζοντας μια δεκαετία πρωτοφανούς ζέστης που τροφοδοτείται από ανθρώπινες δραστηριότητες, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO).
«Σήμερα μπορώ να αναφέρω επίσημα ότι μόλις βιώσαμε μια δεκαετία θανατηφόρας ζέστης. Οι δέκα πιο θερμές χρονιές που έχουν καταγραφεί συνέβησαν τα τελευταία δέκα χρόνια, συμπεριλαμβανομένου του 2024», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες στο μήνυμά του για το Νέο Έτος.
«Αυτή είναι η κλιματική κατάρρευση – σε πραγματικό χρόνο. Πρέπει να βγούμε από αυτόν τον δρόμο προς την καταστροφή – και δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο», τόνισε με έμφαση. Ο WMO θα δημοσιεύσει το ενοποιημένο παγκόσμιο στοιχείο θερμοκρασίας για το 2024 τον Ιανουάριο και την πλήρη έκθεσή του για την Κατάσταση του Παγκόσμιου Κλίματος 2024 τον Μάρτιο του 2025.
Κλιματικές Καταστροφές
Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024, μια σειρά εκθέσεων από την κοινότητα του WMO ανέδειξε τον ταχύ ρυθμό της κλιματικής αλλαγής και τις εκτεταμένες επιπτώσεις της σε κάθε πτυχή της βιώσιμης ανάπτυξης.
Καταγράφηκαν βροχοπτώσεις ρεκόρ, καθώς και καταστροφικές πλημμύρες, καύσωνες με θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 50°C και καταστροφικές δασικές πυρκαγιές.
Ο οργανισμός διαπίστωσε ότι η κλιματική αλλαγή πρόσθεσε 41 ημέρες επικίνδυνης ζέστης το 2024, βλάπτοντας την ανθρώπινη υγεία και τα οικοσυστήματα, στην έκθεσή του «Όταν οι Κίνδυνοι Γίνονται Πραγματικότητα: Ακραία Καιρικά Φαινόμενα».
Η κλιματική αλλαγή ενέτεινε επίσης 26 από τα 29 καιρικά φαινόμενα που μελετήθηκαν από την World Weather Attribution, τα οποία σκότωσαν τουλάχιστον 3700 ανθρώπους και εκτόπισαν εκατομμύρια.
Η Celeste Saulo, Γενική Γραμματέας του WMO, περιέγραψε το έτος ως ένα σοκαριστικό ξύπνημα.
«Φέτος είδαμε βροχοπτώσεις και πλημμύρες ρεκόρ και τρομερές απώλειες ζωών σε πολλές χώρες, προκαλώντας θλίψη σε κοινότητες σε κάθε ήπειρο», δήλωσε.
«Κάθε κλάσμα ενός βαθμού θέρμανσης έχει σημασία και αυξάνει τα ακραία κλιματικά φαινόμενα, τις επιπτώσεις και τους κινδύνους», υπογράμμισε.
Ελπίδα μέσα στην κρίση
Παρά τις ζοφερές πραγματικότητες, το 2024 σημειώθηκαν αξιοσημείωτες πρόοδοι με την υιοθέτηση του «Συμφώνου για το Μέλλον» – μιας ιστορικής συμφωνίας για την προώθηση του αφοπλισμού, της χρηματοπιστωτικής μεταρρύθμισης, της ισότητας των φύλων και της ηθικής τεχνολογικής καινοτομίας.
Η κλιματική διάσκεψη COP29 του ΟΗΕ συζήτησε επίσης πρόσφατα τρόπους αύξησης της χρηματοδότησης για τις φτωχές χώρες, προκειμένου να τις στηρίξει στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Οι αναπτυσσόμενες χώρες ευθύνονται για ένα μικρό μέρος των ιστορικών εκπομπών άνθρακα, αλλά, όπως έχει τονίσει η έρευνα του WMO, πλήττονται περισσότερο από τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Επιπλέον, σε απάντηση στην «Έκκληση για Δράση για την Ακραία Ζέστη» του Γενικού Γραμματέα, μια στοχευμένη ομάδα εμπειρογνωμόνων που εκπροσωπούσε 15 διεθνείς οργανισμούς και 12 χώρες συγκεντρώθηκε στα κεντρικά γραφεία του WMO τον Δεκέμβριο για να προωθήσει ένα συντονισμένο πλαίσιο για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης απειλής της ακραίας ζέστης.
2025: Μια κρίσιμη χρονιά
Με το 2025 να έχει χαρακτηριστεί ως το «Διεθνές Έτος για τη Διατήρηση των Παγετώνων», ο WMO και η Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών (UNESCO) στοχεύουν να δώσουν προτεραιότητα στις προσπάθειες για την προστασία της κρυόσφαιρας – των παγωμένων περιοχών της Γης, που είναι ζωτικής σημασίας για τη ρύθμιση των παγκόσμιων θερμοκρασιών.
Επιπλέον, ο WMO προωθεί πρωτοβουλίες όπως το «Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Αερίων του Θερμοκηπίου», το οποίο στοχεύει στη βελτίωση της παρακολούθησης των καθαρών ροών αερίων του θερμοκηπίου (GHG) παγκοσμίως.
Έως το 2027, ο οργανισμός στοχεύει επίσης να διασφαλίσει την καθολική προστασία από επικίνδυνα περιβαλλοντικά γεγονότα μέσω σωτήριων προληπτικών συστημάτων που αναπτύσσονται επί του παρόντος στο πρόγραμμα «Έγκαιρες Προειδοποιήσεις για Όλους».
Αναλογιζόμενη την επερχόμενη 75η επέτειο του WMO, η κ. Saulo ενίσχυσε την κοινή ευθύνη για δράση.
«Αν θέλουμε έναν ασφαλέστερο πλανήτη, πρέπει να δράσουμε τώρα. Είναι δική μας ευθύνη. Είναι μια κοινή ευθύνη, μια παγκόσμια ευθύνη», δήλωσε με σιγουριά.
