Η Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Κοπέρνικος (Copernicus Climate Change Service – C3S), που υλοποιείται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων Καιρού για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και χρηματοδοτείται από την ΕΕ, δημοσιεύει τακτικά μηνιαία δελτία κλίματος. Αυτά αναφέρουν τις παρατηρούμενες μεταβολές στη θερμοκρασία αέρα και επιφάνειας θάλασσας, την κάλυψη θαλάσσιου πάγου και τις υδρολογικές μεταβλητές σε παγκόσμια κλίμακα. Όλα τα δεδομένα βασίζονται σε αναλύσεις υπολογιστικών μοντέλων, σύμφωνα με το σύνολο δεδομένων ERA5, χρησιμοποιώντας δισεκατομμύρια μετρήσεις από δορυφόρους, πλοία, αεροπλάνα και μετεωρολογικούς σταθμούς σε όλο τον κόσμο.
Οκτώβριος 2024 – Επισκόπηση της θερμοκρασίας αέρα και επιφάνειας θάλασσας
Θερμοκρασία παγκοσμίως
Ο Οκτώβριος 2024 ήταν ο δεύτερος πιο ζεστός Οκτώβριος παγκοσμίως, μετά τον Οκτώβριο του 2023, με μέση θερμοκρασία αέρα στην επιφάνεια (βάσει ERA5) 15,25°C, δηλαδή 0,80°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020 για τον Οκτώβριο. Ο Οκτώβριος 2024 ήταν 1,65°C πάνω από το προ-βιομηχανικό επίπεδο και ήταν ο 15ος μήνας σε μια περίοδο 16 μηνών όπου η παγκόσμια μέση θερμοκρασία αέρα ξεπέρασε τους 1,5°C πάνω από τα προ-βιομηχανικά επίπεδα.
Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία για τους τελευταίους 12 μήνες (Νοέμβριος 2023 – Οκτώβριος 2024) ήταν 0,74°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020 και περίπου 1,62°C πάνω από τον προ-βιομηχανικό μέσο όρο (1850-1900).
Η μέση ανωμαλία θερμοκρασίας για τους πρώτους 10 μήνες του 2024 (Ιανουάριος – Οκτώβριος) είναι 0,71°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020, που είναι η υψηλότερη που έχει καταγραφεί για αυτήν την περίοδο και 0,16°C θερμότερη από την ίδια περίοδο του 2023. Πλέον είναι σχεδόν βέβαιο ότι το 2024 θα είναι το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί. Η μέση θερμοκρασία για το υπόλοιπο του 2024 θα έπρεπε να πέσει σχεδόν στο μηδέν για να μην καταγραφεί το 2024 ως το θερμότερο έτος.
Δεδομένου ότι το 2023 ήταν 1,48°C πάνω από το προ-βιομηχανικό επίπεδο σύμφωνα με το ERA5, είναι επίσης σχεδόν βέβαιο ότι η ετήσια θερμοκρασία για το 2024 από το ERA5 θα είναι πάνω από 1,5°C πάνω από το προ-βιομηχανικό επίπεδο και πιθανώς πάνω από 1,55°C.
Ευρώπη και άλλες περιοχές
Η μέση θερμοκρασία στην ευρωπαϊκή ξηρά για τον Οκτώβριο 2024 ήταν 10,83°C, 1,23°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020 για τον Οκτώβριο, καθιστώντας τον μήνα τον 5ο πιο θερμό Οκτώβριο που έχει καταγραφεί για την Ευρώπη. Ο Οκτώβριος 2022 παραμένει ο πιο θερμός Οκτώβριος, 1,92°C πάνω από τον μέσο όρο.
Οι θερμοκρασίες στην Ευρώπη ήταν πάνω από τον μέσο όρο σε σχεδόν όλη την ήπειρο.
Εκτός Ευρώπης, οι θερμοκρασίες ήταν πάνω από τον μέσο όρο στον βόρειο Καναδά, και σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο στις κεντρικές και δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, το βόρειο Θιβέτ, την Ιαπωνία και την Αυστραλία.
Οι θερμοκρασίες ήταν αισθητά κάτω από τον μέσο όρο στην κεντρική Γροιλανδία και την Ισλανδία.
Θερμοκρασία επιφάνειας θάλασσας
Η μέση θερμοκρασία επιφάνειας θάλασσας (SST) για τον Οκτώβριο 2024 μεταξύ 60°N και 60°S ήταν 20,68°C, η δεύτερη υψηλότερη τιμή που έχει καταγραφεί για τον μήνα, και μόλις 0,10°C κάτω από τον Οκτώβριο του 2023.
Ο ανατολικός και κεντρικός τροπικός Ειρηνικός είχαν θερμοκρασίες κάτω από τον μέσο όρο, δείχνοντας τάση προς συνθήκες La Niña, αλλά οι θερμοκρασίες SST παρέμειναν ασυνήθιστα υψηλές σε πολλές περιοχές.
Σύμφωνα με τη Σαμάνθα Μπέρτζες, Αναπληρώτρια Διευθύντρια της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Κοπέρνικος (C3S): “Μετά από 10 μήνες το 2024, είναι σχεδόν βέβαιο ότι το 2024 θα είναι το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί και το πρώτο έτος με περισσότερους από 1,5ºC πάνω από τα προ-βιομηχανικά επίπεδα, σύμφωνα με το σύνολο δεδομένων ERA5. Αυτό σηματοδοτεί ένα νέο ορόσημο στα παγκόσμια θερμοκρασιακά ρεκόρ και πρέπει να αποτελέσει καταλύτη για ενίσχυση των δεσμεύσεων ενόψει της επερχόμενης Διάσκεψης για την Κλιματική Αλλαγή, COP29.”
Οκτώβριος 2024 – Επισκόπηση θαλάσσιου πάγου
Ο θαλάσσιος πάγος στην Αρκτική σημείωσε την 4η χαμηλότερη μηνιαία έκταση για τον Οκτώβριο, με 19% κάτω από τον μέσο όρο. Οι ανωμαλίες συγκέντρωσης θαλάσσιου πάγου ήταν πολύ κάτω από τον μέσο όρο σε όλες τις περιφερειακές θάλασσες του Αρκτικού Ωκεανού, ιδιαίτερα στη Θάλασσα Μπάρεντς, στον Καναδικό Αρχιπέλαγος και βόρεια του Σβάλμπαρντ.
Η έκταση θαλάσσιου πάγου στην Ανταρκτική ήταν η δεύτερη χαμηλότερη για τον Οκτώβριο, στο 8% κάτω από τον μέσο όρο, μετά τον Οκτώβριο του 2023 (-11%), συνεχίζοντας μια σειρά μεγάλων αρνητικών ανωμαλιών που παρατηρήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2023 και 2024. Οι ανωμαλίες συγκέντρωσης θαλάσσιου πάγου στον Νότιο Ωκεανό εξακολούθησαν να κυριαρχούνται από πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις στον Ινδικό Ωκεανό, όπως παρατηρείται από τον Ιούλιο.
Οκτώβριος 2024 – Υδρολογικές μεταβλητές.
Ο Οκτώβριος 2024 σημείωσε βροχοπτώσεις πάνω από τον μέσο όρο στην Ιβηρική Χερσόνησο, τη Γαλλία, τη βόρεια Ιταλία, τη Νορβηγία, τη βόρεια Σουηδία και ανατολικά της Μαύρης Θάλασσας. Οι έντονες βροχοπτώσεις οδήγησαν σε σοβαρές πλημμύρες αστραπή στην περιοχή της Βαλένθια στην Ισπανία, με πάνω από 200 θανάτους.
Η βροχόπτωση και η υγρασία του εδάφους ήταν κάτω από τον μέσο όρο στο μεγαλύτερο μέρος της ανατολικής Ευρώπης, ιδιαίτερα στη δυτική Ρωσία, την Ελλάδα και τη δυτική Τουρκία.
Σε άλλες περιοχές, συνθήκες υψηλότερες από τον μέσο όρο σημειώθηκαν στη νότια και ανατολική Κίνα, στην Ταϊβάν, στη Φλόριντα (Ηνωμένες Πολιτείες), σε τμήματα της δυτικής Αυστραλίας και στη νότια Βραζιλία. Ο τυφώνας Μίλτον έπληξε τη Φλόριντα λιγότερο από δύο εβδομάδες μετά τον τυφώνα Ελένη.
Αντίθετα, συνθήκες ξηρασίας επικράτησαν στο μεγαλύτερο μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών, στις κεντρικές πεδιάδες της Αυστραλίας, σε μεγάλο μέρος της νότιας Αφρικής και της Μαδαγασκάρης, καθώς και σε τμήματα της Αργεντινής και της Χιλής. Η συνεχιζόμενη ξηρασία στις Ηνωμένες Πολιτείες επηρεάζει πρωτοφανή αριθμό ανθρώπων.
Η τελευταία ανάλυση του Κοπέρνικου υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για ενίσχυση των παγκόσμιων προσπαθειών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την υιοθέτηση πιο φιλόδοξων πολιτικών για την προστασία του πλανήτη. Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες, η μειωμένη έκταση θαλάσσιου πάγου και οι ακραίες υδρολογικές ανωμαλίες καθιστούν το 2024 ορόσημο στην κατανόηση της παγκόσμιας θέρμανσης, απαιτώντας άμεση δράση από τις διεθνείς κοινότητες.
