Φανταστείτε έναν κόσμο όπου τα πλαστικά που πετάτε στον μπλε κάδο και τα οποία συχνά καταλήγουν τελικά σε χωματερές δεν αποτελούν πλέον περιβαλλοντική «βόμβα», αλλά την πρώτη ύλη για να κινείται το λεωφορείο που παίρνετε για τη δουλειά. Αυτό που ακούγεται σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας, στη Μεγάλη Βρετανία είναι ήδη πραγματικότητα.
Μια πρωτοποριακή τεχνολογία έρχεται να ανατρέψει τα δεδομένα στη διαχείριση αποβλήτων, μετατρέποντας τα μη ανακυκλώσιμα πλαστικά σε καθαρή ενέργεια και υδρογόνο. Και το ερώτημα που προκύπτει αβίαστα είναι: Μήπως αυτή είναι η λύση που ψάχνει απεγνωσμένα και η Ελλάδα;
Η «Αχίλλειος Πτέρνα» της Ανακύκλωσης
Ας είμαστε ειλικρινείς: η ανακύκλωση όπως την ξέρουμε έχει φτάσει στο «ταβάνι». Παγκοσμίως, ένα τεράστιο ποσοστό πλαστικών δεν μπορεί να ανακυκλωθεί είτε επειδή είναι μολυσμένο (π.χ. συσκευασίες τροφίμων), είτε επειδή αποτελείται από σύνθετα υλικά. Αυτά τα απόβλητα, τα λεγόμενα «End-of-Life Plastics», έχουν μέχρι σήμερα δύο δρόμους: την ταφή (ΧΥΤΑ) ή την καύση. Και οι δύο λύσεις είναι περιβαλλοντικά επιζήμιες.
Εδώ έρχεται η βρετανική εταιρεία Powerhouse Energy με την τεχνολογία DMG (Distributed Modular Generation). Σε αντίθεση με την απλή καύση που απελευθερώνει ρύπους, η μέθοδος αυτή χρησιμοποιεί μια προηγμένη διαδικασία θερμικής μετατροπής (gasification).
Πώς λειτουργεί το «θαύμα»;
Η διαδικασία είναι εντυπωσιακά απλή στη σύλληψη, αλλά πολύπλοκη στην εκτέλεση:
-
Τα πλαστικά απορρίμματα που δεν μπορούν να ανακυκλωθούν (σακούλες, μεμβράνες, συσκευασίες) τεμαχίζονται.
-
Θερμαίνονται σε εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες απουσία οξυγόνου. Αυτό είναι το κλειδί: επειδή δεν υπάρχει καύση, δεν παράγονται οι τοξικές διοξίνες που φοβόμαστε συνήθως.
-
Το πλαστικό μετατρέπεται σε αέριο, το οποίο στη συνέχεια καθαρίζεται και διαχωρίζεται για να παραχθεί καθαρό υδρογόνο και ηλεκτρική ενέργεια.
Το αποτέλεσμα; Από σκουπίδια που θα έμεναν στο έδαφος για 400 χρόνια, παίρνουμε καύσιμο για οχήματα μηδενικών ρύπων.
Το παράδειγμα του Protos Park
Το επίκεντρο αυτής της επανάστασης είναι το Protos Energy Park κοντά στο Ellesmere Port της Αγγλίας. Εκεί αναπτύσσεται το πρώτο «Plastic Park» του Ηνωμένου Βασιλείου, μια εγκατάσταση που θα επεξεργάζεται τόνους πλαστικού ημερησίως.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, μια μονάδα DMG μπορεί να παράγει αρκετό υδρογόνο για να τροφοδοτήσει βαρέα οχήματα (λεωφορεία και φορτηγά) για χιλιάδες χιλιόμετρα καθημερινά, ενώ ταυτόχρονα παράγει ηλεκτρισμό για το τοπικό δίκτυο.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η εταιρεία Peel L&P, που συνεργάζεται με την Powerhouse Energy, σχεδιάζει να αναπτύξει 11 τέτοιες εγκαταστάσεις σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, δημιουργώντας ένα δίκτυο σταθμών ανεφοδιασμού υδρογόνου από… σκουπίδια.
Γιατί αυτό αφορά την Ελλάδα;
Στην Ελλάδα, η συζήτηση για την ανακύκλωση συχνά κολλάει στα «μπλόκα» των ΧΥΤΑ και στα πρόστιμα της Ε.Ε. Θάβουμε ακόμα το μεγαλύτερο μέρος των απορριμμάτων μας. Μια τεχνολογία που παίρνει το «πρόβλημα» (πλαστικό που δεν ανακυκλώνεται) και το κάνει «λύση» (ενέργεια), θα μπορούσε να αλλάξει το παιχνίδι, ειδικά στα νησιά μας όπου το κόστος μεταφοράς απορριμμάτων είναι τεράστιο.
Ο Αντίλογος: Είναι όντως «πράσινο»;
Ως δημοσιογράφος οφείλω να είμαι δύσπιστος. Περιβαλλοντικές οργανώσεις επισημαίνουν σωστά ότι η μετατροπή πλαστικού σε καύσιμο δεν πρέπει να γίνει άλλοθι για να συνεχίσουμε να παράγουμε πλαστικό αλόγιστα. Η μείωση της χρήσης παραμένει η Νο1 προτεραιότητα.
Ωστόσο, μελέτες κύκλου ζωής (LCA) δείχνουν ότι η παραγωγή υδρογόνου με αεριοποίηση πλαστικών έχει χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε σύγκριση με την ταφή ή την καύση, αρκεί να χρησιμοποιείται ανανεώσιμη ενέργεια για τη διαδικασία. Είναι μια «γέφυρα» προς ένα καθαρότερο μέλλον, όχι η τελική λύση.
Ευκαιρία ή Ουτοπία;
Η καινοτομία από τη Βρετανία μας δείχνει τον δρόμο. Δεν μπορούμε να εξαφανίσουμε το πλαστικό από τη ζωή μας αύριο το πρωί, αλλά μπορούμε να σταματήσουμε να το βλέπουμε ως «σκουπίδι». Η τεχνολογία μετατροπής σε υδρογόνο προσφέρει μια διπλή νίκη: καθαρίζει τον πλανήτη από τα απόβλητα και ταυτόχρονα προσφέρει καθαρό καύσιμο. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που «πνίγονται» στο πλαστικό κάθε καλοκαίρι, ίσως ήρθε η ώρα να κοιτάξουμε πέρα από τον μπλε κάδο.
