Η επικείμενη Σύνοδος Κορυφής για το Κλίμα, COP30, στο Μπελέμ της Βραζιλίας, έρχεται να αντιμετωπίσει μια πραγματικότητα πολύ διαφορετική από την αίσθηση ενότητας και ελπίδας που επικρατούσε πριν από δέκα χρόνια, κατά την υπογραφή της Συμφωνίας του Παρισιού. Σήμερα, ο κόσμος είναι πιο κατακερματισμένος και η κλιματική αλλαγή μάς έχει χτυπήσει πολύ πιο γρήγορα και σκληρά απ’ ό,τι προβλεπόταν.
Ενώ για χρόνια, εταιρείες, πόλεις και κυβερνήσεις εργάζονταν για την αύξηση της κλιματικής φιλοδοξίας, η πρόσφατη πολιτική πόλωση έχει διαταράξει αυτήν τη συναίνεση, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την παγκόσμια συνεργασία.
Προκλήσεις και Φωτεινά Σημεία στη Δράση
Η ειδική έκδοση του The Ethical Corporation, με αφορμή τη δεκαετία από τη Συμφωνία του Παρισιού, αναλύει την πρόοδο στους βασικούς τομείς εκπομπών – κτίρια, μεταφορές, γεωργία και δάση – και αναδεικνύει τα σημεία που γεννούν ελπίδα για την επίτευξη των στόχων την κρίσιμη δεκαετία που ακολουθεί.
Η Angeli Mehta θέτει το δύσκολο πλαίσιο για την COP30, τονίζοντας ότι η συνεργασία υπονομεύεται και τα πλανητικά όρια παραβιάζονται. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η προεδρία της Βραζιλίας θα καταφέρει να επαναφέρει τον κόσμο στον σωστό δρόμο με την «Ατζέντα Δράσης» της, η οποία εστιάζει στην επίτευξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων αντί για νέες υποσχέσεις, καθώς και στην καινοτόμο άντληση χρηματοδότησης για την προσαρμογή και τις λύσεις που βασίζονται στη φύση.
Η Στροφή της Κίνας και οι “Κλιματικοί Εγκληματίες”
Με την κυβέρνηση των ΗΠΑ να προσπαθεί πλέον ενεργά να ανατρέψει την κλιματική δράση (όπως φάνηκε και στην πρόσφατη αναβολή της συμφωνίας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού – IMO, λόγω απειλών των ΗΠΑ για εμπορικά αντίποινα), το κενό ηγεσίας εγείρει το ερώτημα: θα το καλύψει η Κίνα; Όπως αναφέρει η Xiaoying You, η Κίνα έχει εξελιχθεί σε υπερδύναμη καθαρής ενέργειας, επιταχύνοντας την παγκόσμια μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα, με μια ξεκάθαρη στρατηγική για το μέλλον.
Ένας από τους κύριους άξονες της COP30 θα είναι ο αγροτικός τομέας, ο οποίος ευθύνεται για το 11-13% των παγκόσμιων εκπομπών και αποτελεί βασικό μοχλό της απώλειας βιοποικιλότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη βιομηχανία μοσχαρίσιου κρέατος και γαλακτοκομικών, με πρόσφατες εκτιμήσεις να δείχνουν ότι 45 μεγάλες εταιρείες παράγουν συνολικά περισσότερες εκπομπές από τη Σαουδική Αραβία. Στην Παρά της Βραζιλίας, όπου η κτηνοτροφία απειλεί τον Αμαζόνιο, εισάγονται υποχρεωτική σήμανση βοοειδών και εφαρμόζονται πρακτικές αγροδασοκομίας για τη μείωση του μεθανίου.
Εν τω μεταξύ, ο Ben Payton εξετάζει τις προσπάθειες δημιουργίας «οικονομίας άγριας ζωής» στην Αφρική, από τον τουρισμό των γοριλών στη Ρουάντα μέχρι την αποκατάσταση δασών στην Τανζανία, δείχνοντας πώς η αξία της φύσης είναι κρίσιμη για τη διατήρηση και την ανάπτυξη.
Νέες Πρωτοβουλίες και Εργαλεία
Η συζήτηση για το κλίμα επεκτείνεται και σε νέα θεσμικά πλαίσια:
- Προσαρμογή και Ανθεκτικότητα: Η CEO της COP30, Ana Toni, και ο οικονομολόγος Nicholas Stern εξηγούν γιατί η βραζιλιάνικη προεδρία θέτει την προσαρμογή και την ανθεκτικότητα στο επίκεντρο. Η οικοδόμηση ανθεκτικότητας στις αναπτυσσόμενες οικονομίες μέσω λύσεων που βασίζονται στη φύση μπορεί να ξεκλειδώσει μια αγορά $1,3 τρισ. μέχρι το 2030.
- Συμμαχίες για το Κλίμα: Μετά την κατάρρευση της Συμμαχίας Net Zero Banking, οι Peter Tufano και Matteo Gasparini του Harvard υποστηρίζουν ότι οι κλιματικές συμμαχίες δεν είναι συνωμοτικά «καμπάλ», αλλά ομάδες αυτοβοήθειας για εταιρείες που προσπαθούν να απαλλαγούν από τις εκπομπές.
- Παγκόσμιο Λογιστικό Πλαίσιο Άνθρακα: Η νέα παγκόσμια συμμαχία Carbon Measures και το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο (ICC) ανακοίνωσαν τη συγκρότηση μιας Ανεξάρτητης Τεχνικής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για τη Λογιστική Άνθρακα. Αυτή η πρωτοβουλία, με την υποστήριξη της προεδρίας της COP30, στοχεύει στη δημιουργία ενός διαφανούς και επαληθεύσιμου παγκόσμιου συστήματος λογιστικής άνθρακα, βασισμένου σε λογιστικές αρχές.
Η Ώρα της Δράσης Επί του Πεδίου
Η COP30 στο Μπελέμ δεν έχει την πολυτέλεια να αναλωθεί σε υψηλού επιπέδου υποσχέσεις. Βρίσκεται αντιμέτωπη με τη σκληρή πραγματικότητα μιας παγκόσμιας κλιματικής δράσης που υπονομεύεται από τον εσωτερικό πολιτικό διχασμό και την εξωτερική πίεση. Η επιτυχία της θα κριθεί από την ικανότητά της να μετατρέψει τις διαπραγματεύσεις σε απτή «Δράση επί του Πεδίου», να βρει καινοτόμους τρόπους χρηματοδότησης και να αντιμετωπίσει τους «κλιματικούς εγκληματίες» της γεωργίας. Με την Κίνα να διεκδικεί τον ηγετικό ρόλο και τη Βραζιλία να εστιάζει σε λύσεις βασισμένες στη φύση, η Σύνοδος αναμένεται να είναι ένα βαρόμετρο της παγκόσμιας βούλησης: Είμαστε πρόθυμοι να δώσουμε τη μάχη για την ασφαλή πορεία του πλανήτη, ή θα αφήσουμε τον διχασμό να ακυρώσει τη δέσμευση που αναλάβαμε πριν από μία δεκαετία;
Πηγή: Reuters
