Τα νέα στοιχεία από την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus (C3S) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι εξαιρετικά ανησυχητικά και επιβεβαιώνουν ότι η παγκόσμια κοινότητα έχει εισέλθει στην κρίσιμη «δεκαετία της υπέρβασης» του ορίου του 1.5°C.
Η ανάλυση των δεδομένων ERA5 για τον Οκτώβριο του 2025 και την τελευταία 12μηνη περίοδο είναι ένα σκληρό κατηγορητήριο για την παγκόσμια πολιτική αδράνεια:
Η Θανάσιμη Τριετία: Η Υπέρβαση του 1.5°C Γίνεται Μόνιμη
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η προειδοποίηση του ΟΗΕ και των εκθέσεων όπως η State of Climate Action (SoCA) 2025 (που αναφέρει ότι καμία δράση δεν βρίσκεται σε τροχιά για το 1.5°C) έχει ήδη μεταφραστεί σε κλιματική πραγματικότητα:
- Τρίτος Θερμότερος Οκτώβριος: Ο Οκτώβριος του 2025 ήταν ο τρίτος θερμότερος Οκτώβριος παγκοσμίως, με μέση θερμοκρασία αέρα επιφάνειας 15.14°C, δηλαδή 0.70°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020.1
- Πάνω από το 1.5°C: Η μέση θερμοκρασία του Οκτωβρίου 2025 έφτασε τους 1.55°C πάνω από το εκτιμώμενο προβιομηχανικό επίπεδο (1850–1900). Είναι ο πρώτος μήνας που ξεπέρασε το όριο των 1.5°C από τον Απρίλιο του 2025.
- Η «Κλειδωμένη» Τριάδα: Το έτος 2025 είναι «σχεδόν βέβαιο» ότι θα τερματίσει ως το δεύτερο ή τρίτο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ, πίσω από το ρεκόρ του 2024 και πιθανόν ισόπαλο με το 2023.
- Η Κρίσιμη Τριετία: Το πιο ανησυχητικό εύρημα είναι η μέση παγκόσμια θερμοκρασία για την τριετία 2023–2025. Είναι πολύ πιθανό να ξεπεράσει τους 1.5°C, αποτελώντας την πρώτη φορά στην ιστορία των μετρήσεων που ένας μέσος όρος τριών ετών παραβιάζει αυτό το κρίσιμο όριο της Συμφωνίας του Παρισιού.
Όπως σχολίασε η Samantha Burgess, Στρατηγική Επικεφαλής για το Κλίμα του Copernicus: «Βρισκόμαστε πλέον στη δεκαετία όπου είναι πιθανό να υπερβούμε το όριο του 1.5°C, υπογραμμίζοντας την επιταχυνόμενη ταχύτητα της κλιματικής αλλαγής και την επείγουσα ανάγκη για δράση.»
Ευρώπη: Ξηρασία vs. Πλημμύρες και Ακραία Φαινόμενα
Σε επίπεδο Ευρώπης, ο Οκτώβριος 2025 είχε μέση θερμοκρασία 0.60°C πάνω από τον μέσο όρο, αν και παρέμεινε εκτός των δέκα θερμότερων Οκτωβρίων. Ωστόσο, η υδρολογική εικόνα ήταν άκρως αντιφατική, αντανακλώντας την αυξανόμενη ακραία συμπεριφορά του κλίματος:
- Βαλκάνια και Ελλάδα: Στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και ιδιαίτερα στα Βαλκάνια (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας και της Βουλγαρίας), καταγράφηκαν πιο υγρές συνθήκες από τον μέσο όρο, γεγονός που συνδέεται με την αυξημένη συχνότητα ισχυρών βροχοπτώσεων και πλημμυρικών φαινομένων.
- Νότια Ευρώπη: Αντίθετα, παρατηρήθηκαν πιο ξηρές συνθήκες σε μεγάλο μέρος της Ιβηρικής Χερσονήσου και στη Βόρεια Ιταλία.
Συνολικά, ο Αρκτικός και ο Ανταρκτικός κύκλος συνέχισαν να εμφανίζουν ανησυχητικά χαμηλά επίπεδα θαλάσσιου πάγου (8ο χαμηλότερο στον Αρκτικό, 3ο χαμηλότερο στον Ανταρκτικό).
Τα δεδομένα του Copernicus για τον Οκτώβριο 2025 είναι η πιο ξεκάθαρη απόδειξη ότι η ανθρωπότητα έχει αποτύχει να συγκρατήσει την υπερθέρμανση του πλανήτη εντός ασφαλών ορίων μέχρι στιγμής. Η δεκαετία 2020-2030 θα μείνει στην ιστορία ως η περίοδος που το όριο του 1.5°C έσπασε σε συνεχή βάση.
Η πραγματική μάχη δεν είναι πλέον η αποφυγή της υπέρβασης, αλλά η δραστική μείωση των εκπομπών για να διασφαλιστεί ότι η υπέρβαση θα είναι όσο το δυνατόν μικρότερη και όσο το δυνατόν συντομότερη σε διάρκεια, προτού οι μη αναστρέψιμες κλιματικές επιπτώσεις (όπως η τήξη των πάγων και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας) οδηγήσουν σε συστημική κατάρρευση των οικοσυστημάτων και των οικονομιών, όπως προειδοποίησαν οι ειδικοί του κλίματος. Κάθε κλάσμα του βαθμού μετράει.
