Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια γεωπολιτική και οικολογική θύελλα, όπου η ψυχρή επιστημονική αλήθεια συγκρούεται με την σκληρή πολιτική μάχη για την επιβίωση. Μέσα σε λίγες ημέρες, δύο κορυφαία γεγονότα καθόρισαν την τύχη της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας:
Από τη μια, η έκθεση State of Climate Action (SoCA) 2025 κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: Κανένας, μα απολύτως κανένας, από τους 45 κρίσιμους δείκτες για το κλίμα δεν βρίσκεται σε τροχιά για τον στόχο του 1.5°C. Η έκθεση είναι ένα ψυχρό πιστοποιητικό αποτυχίας που απαιτεί 10πλάσια επιτάχυνση σε τομείς όπως η ενέργεια και η γεωργία. Το πιο ενδεικτικό: η δημόσια χρηματοδότηση για ορυκτά καύσιμα αυξήθηκε στα 1,6 τρισεκατομμύρια δολάρια/έτος – μια πολιτική επιλογή που αποτελεί οικολογικό σαμποτάζ της μετάβασης.
Από την άλλη, την ώρα που το «οικοκτόνο κεφάλαιο» προσπαθεί να αποδομήσει κάθε μορφή ελέγχου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα αντίστασης: Απέρριψε την πρόσφατη συμφωνία για την περικοπή των κανόνων που αφορούν την υποχρεωτική αναφορά βιωσιμότητας (CSRD) και την δέουσα επιμέλεια των επιχειρήσεων (CSDDD).
Το Βρώμικο Λόμπι Αποτυγχάνει
Η επίθεση κατά του European Green Deal, του «ακρογωνιαίου λίθου» της πράσινης νομοθεσίας, ήταν η πιο κυνική προσπάθεια για «λογιστική χαλάρωση» της περιβαλλοντικής ευθύνης. Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) τέθηκε επικεφαλής αυτής της προσπάθειας, επιδιώκοντας να εξαιρέσει μεγάλες εταιρείες από τον έλεγχο, κάνοντας τις απαιτήσεις αναφοράς προαιρετικές και μειώνοντας δραστικά την ευθύνη τους για τις αλυσίδες εφοδιασμού και την τήρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αυτό το πολιτικό «χαλαζόδικο» θα εξυπηρετούσε άμεσα την εφεσία που καταγράφει η έκθεση SoCA 2025. Εάν οι εταιρείες δεν υποχρεούνται να αναφέρουν και να ελέγχουν τις εκπομπές και τις πρακτικές τους, η απαραίτητη 10πλάσια επιτάχυνση για το κλίμα θα παρέμενε μια μακρινή φαντασίωση.
Οι Πράσινοι: Η Τελευταία Γραμμή Άμυνας
Σε αυτό το κρίσιμο σταυροδρόμι, η παρέμβαση των ευρωπαϊκών δυνάμεων της οικολογίας ήταν καθοριστική.
Το κόμμα των Πρασίνων/EFA, λειτούργησε ως ακλόνητος πλοηγός στην πολιτική «θύελλα». Οι Πράσινοι αντιτάχθηκαν σθεναρά στην επίθεση, αναγνωρίζοντας ότι η υποχρεωτική Δέουσα Επιμέλεια (CSDDD) είναι το μόνο εργαλείο που μπορεί να αναγκάσει τις μεγάλες πολυεθνικές να αντιμετωπίσουν την περιβαλλοντική και κοινωνική τους ευθύνη, ειδικά όταν η επιστήμη δείχνει ότι βρισκόμαστε εκτός πορείας.
«Το ορόσημο του Green Deal σώθηκε χάρη στην ισχυρή αντίσταση ενάντια στην επίθεση του ΕΛΚ», δήλωσαν οι Ευρωπαίοι Πράσινοι. Η πολιτική νίκη του Κοινοβουλίου να απορρίψει τις περικοπές διασφαλίζει ότι ο νόμος για τη βιωσιμότητα παραμένει ουσιαστικός και δεσμευτικός, φέρνοντας μια πολιτική αναστροφή (U-turn) απέναντι στην «πολιτική υποκρισία» της χρηματοδότησης των ορυκτών καυσίμων.
Η Οικονομία της Ανθεκτικότητας
Η σύγκρουση αυτή αποκαλύπτει την βαθιά ρήξη: Από τη μια, η αμείλικτη αλήθεια της επιστήμης (SOCA 2025), η οποία απαιτεί δραστική επιτάχυνση και Φορολόγηση του Οικοκτόνου Κεφαλαίου (όπως προτείνει ο ΚΟΣΜΟΣ), και από την άλλη, η πολιτική αδράνεια που προσπαθεί να αποδυναμώσει τη νομοθεσία.
Η απόρριψη των περικοπών στην αναφορά βιωσιμότητας είναι μια νίκη της Κλιματικής Δικαιοσύνης έναντι των lobbies. Δείχνει ότι, παρά τις προσπάθειες να «ξεπλύνουν» τις ευθύνες τους, οι μεγάλες επιχειρήσεις θα υποχρεωθούν να ενσωματώσουν την πράσινη αλήθεια στους ισολογισμούς τους.
Η Ευρωπαϊκή Δημοκρατία απέδειξε ότι, όταν οι Πράσινοι και οι προοδευτικές δυνάμεις συσπειρώνονται, μπορούν να διασώσουν το μέλλον. Ο δρόμος για το 1.5°C είναι ανηφορικός (0/45), αλλά η διατήρηση των νόμων για τη δέουσα επιμέλεια είναι το πρώτο βήμα για να αναγκάσουμε την οικονομία να ακολουθήσει την εντολή της Γης.
