Της Χριστίνας Δεληγιάννη
CEO and Co–Founder Verimpact
Περνώντας μεγάλο μέρος των τελευταίων δύο εβδομάδων σε αεροδρόμια και διάφορες χώρες (και συγκεκριμένα στην Τερσέιρα στις Αζόρες, όπου ένας κυκλώνας μας άφησε ανέπαφους), είχα χρόνο να σκεφτώ ένα ζήτημα που βρίσκεται στον πυρήνα της δουλειάς μας ιδίως στη Verimpact και στο Ινστιτούτο Βιώσιμης Ανάπτυξης του EPLO:
Πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε ανθεκτικότητα όταν η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την επισιτιστική μας ασφάλεια;
Πώς μπορούν τα συστήματα διακυβέρνησης των τροφίμων να σχεδιαστούν ώστε να είναι συμπεριληπτικά, προσβάσιμα και να γεφυρώνουν το χάσμα μεταξύ χάραξης πολιτικής και πολιτών, ειδικά τη στιγμή που η κοινωνία των πολιτών συχνά απαξιώνεται;
Αυτό περιλαμβάνει τόσο την πολιτική σε ανώτατο επίπεδο (όπως η ΚΑΠ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης), όσο και τοπικά ζητήματα, η μητέρα μου, για παράδειγμα, μου διηγείται ιστορίες από τη δεκαετία του ’60, όταν τα σχολικά γεύματα στη βόρεια Ελλάδα προσφέρονταν στους δήμους από τα Ηνωμένα Έθνη.
Η διακυβέρνηση των τροφίμων βρίσκεται στο σταυροδρόμι πολιτικής, οικονομίας, περιβάλλοντος και κοινωνίας. Η σημασία της είναι πολυδιάστατη αφορά ουσιαστικά τον τρόπο που παράγεται, διανέμεται, καταναλώνεται και εκτιμάται η τροφή. Περιλαμβάνει τους θεσμούς, τους κανόνες και τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που επηρεάζουν τα συστήματα τροφίμων από τις τοπικές αγορές παραγωγών έως τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Καθώς η κλιματική αλλαγή, η αστικοποίηση και οι ανισότητες εντείνονται, η επανεξέταση της διακυβέρνησης των τροφίμων είναι πιο κρίσιμη από ποτέ.
Σε όλη την Ευρώπη και τη Μεσόγειο, όλο και περισσότερες πόλεις και περιφέρειες υιοθετούν συμμετοχικά μοντέλα διακυβέρνησης των τροφίμων, ενθαρρύνοντας τη συνεργασία πολιτών, παραγωγών και φορέων χάραξης πολιτικής για τη συν-δημιουργία ανθεκτικών τοπικών συστημάτων τροφίμων.
Αυτή η προσέγγιση ευθυγραμμίζεται με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και τη Στρατηγική «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο», δίνοντας έμφαση στη βιωσιμότητα, τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη σε ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων συμπεριλαμβανομένων των εφοδιαστικών αλυσίδων και των logistics.
Η καλή διακυβέρνηση τροφίμων σημαίνει κάτι περισσότερο από την εξασφάλιση επισιτιστικής ασφάλειας· σημαίνει την ενσωμάτωση της βιωσιμότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης σε κάθε στάδιο του συστήματος τροφίμων.
Απαιτεί συντονισμό ανάμεσα στις δημόσιες αρχές, τον ιδιωτικό τομέα, την κοινωνία των πολιτών και την ακαδημαϊκή κοινότητα, ώστε να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στον σχεδιασμό πολιτικής και την εφαρμογή της στην πράξη.
Πρωτοβουλίες όπως το «Μπορούμε» στην Ελλάδα, που αναδιανέμει πλεονάζοντα τρόφιμα για τη μείωση της σπατάλης, ή ψηφιακές πλατφόρμες όπως το Too Good To Go, που δίνουν τη δυνατότητα στους καταναλωτές να συμβάλουν στην καταπολέμηση της απώλειας τροφίμων, δείχνουν πώς η διακυβέρνηση μπορεί να κινηθεί από τη συνεργασία και τη δημιουργικότητα.
Παράλληλα, θεσμοί όπως ο Οργανισμός Κεντρικών Αγορών και Αλιείας (ΟΚΑΑ), με τον οποίο έχουμε συνεργαστεί μέσω του Υπερατμείου – Εθνικού Ταμείου της Ελλάδας, παίζουν καθοριστικό ρυθμιστικό ρόλο στη σταθεροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και τη διασφάλιση δίκαιων τιμών.
Όλα αυτά εντάσσονται στο πλαίσιο της ανισότητας που προκαλεί η σπατάλη τροφίμων, η οποία απαιτεί αναθεώρηση των προτύπων βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής (βλ. το Περιφερειακό Σχέδιο Δράσης για τη Βιώσιμη Κατανάλωση και Παραγωγή στη Μεσόγειο, που έχει συντάξει ο Σπύρος Κουβέλης για το UNEP/MAP – SPA/RAC).
Τελικά, η αποτελεσματική διακυβέρνηση των τροφίμων αφορά τη συλλογική ευθύνη.
Απαιτεί πολιτικές συμμετοχικές, βασισμένες σε δεδομένα και προσαρμοστικές, που μετατρέπουν την τροφή από απλό εμπόρευμα σε θεμέλιο της κοινωνικής ευημερίας και της περιβαλλοντικής υπευθυνότητας.
Στη Verimpact, πιστεύουμε ότι ο μετασχηματισμός των συστημάτων τροφίμων ξεκινά από τον μετασχηματισμό της διακυβέρνησης.
Μέσα από δεδομένα βιωσιμότητας, δείκτες ESG και συμμετοχικά μοντέλα, βοηθάμε τις τοπικές αρχές, τους θεσμούς και τις επιχειρήσεις να περάσουν από τις αποσπασματικές δράσεις σε συνολικό και μετρήσιμο αντίκτυπο.
Συνεργαστείτε μαζί μας, εξερευνήστε την πλατφόρμα ESG intelligence μας και γίνετε μέρος του κινήματος για υπεύθυνη διακυβέρνηση — για τους ανθρώπους και τον πλανήτη.
