Η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθετεί ένα νέο, φιλόδοξο πλαίσιο για την αντιμετώπιση δύο από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις της εποχής μας: τη σπατάλη τροφίμων και την τεράστια παραγωγή αποβλήτων από υφάσματα. Μετά την έγκριση των νέων κανόνων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρώπη περνά στην αντεπίθεση, θέτοντας συγκεκριμένους, δεσμευτικούς στόχους και μετακυλίοντας το βάρος της ευθύνης σε όσους παράγουν τη σπατάλη.
Το μέγεθος του προβλήματος είναι τεράστιο. Κάθε Ευρωπαίος πολίτης παράγει κατά μέσο όρο 132 κιλά αποβλήτων τροφίμων και 12 κιλά αποβλήτων από ρούχα και παπούτσια ετησίως. Για να αναστραφεί αυτή η κατάσταση, η νέα νομοθεσία ορίζει δεσμευτικούς στόχους μείωσης της σπατάλης τροφίμων έως το 2030:
- 10% μείωση στην επεξεργασία και παραγωγή τροφίμων.
- 30% μείωση ανά κάτοικο στο λιανικό εμπόριο, τα εστιατόρια, τις υπηρεσίες εστίασης και τα νοικοκυριά.
Οι στόχοι αυτοί, σε σύγκριση με τον μέσο όρο των ετών 2021-2023, θα ωθήσουν τις επιχειρήσεις να αναθεωρήσουν τις πρακτικές τους, ενώ ταυτόχρονα η νομοθεσία ενθαρρύνει τη δωρεά μη πωληθέντων τροφίμων που είναι ασφαλή για ανθρώπινη κατανάλωση.
Η πιο σημαντική αλλαγή αφορά τη βιομηχανία της μόδας. Η ΕΕ αναγνωρίζει ότι το «fast fashion» είναι ένας από τους κύριους υπαίτιους της σπατάλης και της μόλυνσης. Με τη νέα οδηγία, οι παραγωγοί υφασμάτων (ρούχα, παπούτσια, κουρτίνες, κλινοσκεπάσματα κ.ά.) που διαθέτουν προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά θα πρέπει να καλύπτουν τα κόστη συλλογής, διαλογής και ανακύκλωσης των προϊόντων τους.
Αυτό θα γίνει μέσω νέων συστημάτων «Εκτεταμένης Ευθύνης Παραγωγού (EPR)», τα οποία κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να θεσπίσει εντός 30 μηνών. Η ρύθμιση αυτή αφορά όλους τους παραγωγούς, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών ηλεκτρονικού εμπορίου που δεν εδρεύουν στην ΕΕ, μετακυλίοντας ουσιαστικά το οικονομικό βάρος της διαχείρισης των αποβλήτων από τον φορολογούμενο στις ίδιες τις εταιρείες που τα δημιουργούν.
Η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία, με τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, θα σηματοδοτήσει την αρχή μιας νέας εποχής για την κυκλική οικονομία. Τα κράτη μέλη θα έχουν στη συνέχεια 20 μήνες για να ενσωματώσουν τους κανόνες αυτούς στην εθνική τους νομοθεσία, με την Ελλάδα να βρίσκεται ήδη σε διαδικασία προσαρμογής για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου όγκου των απορριμμάτων.
