Παρά τις παγκόσμιες προσπάθειες για την προστασία του περιβάλλοντος, η ρύπανση, η βρωμιά και άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα συνεχίζουν να επηρεάζουν εκατομμύρια Ευρωπαίους. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για το 2023, το 12,2% του πληθυσμού της ΕΕ, δηλαδή πάνω από 54 εκατομμύρια άνθρωποι, δήλωσε ότι επηρεάζεται από τέτοια ζητήματα στην περιοχή όπου ζει. Αν και αυτό το ποσοστό δείχνει μια μικρή μείωση σε σχέση με το 15,1% του 2019, η κατάσταση παραμένει σοβαρή και αποκαλύπτει τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αρχές και οι πολίτες.
Η ρύπανση δεν είναι απλώς μια αισθητική ενόχληση. Συνδέεται άμεσα με μια σειρά σοβαρών προβλημάτων υγείας, όπως αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα, και επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής.
Γεωγραφικές ανισότητες: Πού είναι το πρόβλημα πιο ορατό;
Η εικόνα της ρύπανσης δεν είναι η ίδια σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Η έκθεση της Eurostat καταδεικνύει μεγάλες γεωγραφικές ανισότητες, με ορισμένες χώρες να βρίσκονται πολύ ψηλότερα στη λίστα από άλλες.
- Μάλτα (34,7%): Η Μάλτα, λόγω της μικρής της έκτασης και της υψηλής πληθυσμιακής της πυκνότητας, αντιμετωπίζει έντονα προβλήματα ρύπανσης, ειδικά από την κυκλοφορία και τις βιομηχανικές δραστηριότητες.
- Ελλάδα (20,5%): Η χώρα μας έρχεται στη δεύτερη θέση, με πάνω από 1 στους 5 κατοίκους να αναφέρει ότι επηρεάζεται από τη ρύπανση. Αυτό το υψηλό ποσοστό οφείλεται σε παράγοντες όπως η μεγάλη συγκέντρωση πληθυσμού στα αστικά κέντρα (ειδικά στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη), το παλιό οδικό δίκτυο, η ανεπαρκής διαχείριση αποβλήτων και η παραγωγή ενέργειας από ορυκτά καύσιμα.
- Γερμανία (16,8%): Παρά τις προηγμένες τεχνολογικές της υποδομές, η Γερμανία, ως βιομηχανικός κολοσσός, αντιμετωπίζει επίσης σημαντικά περιβαλλοντικά προβλήματα.
Αντίθετα, οι χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά είναι:
- Κροατία (4,2%)
- Σουηδία (5,0%)
- Σλοβακία (5,8%)
Στην Ελλάδα, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Πρόσφατες μελέτες και εκθέσεις δείχνουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση στις μεγάλες πόλεις ξεπερνά συχνά τα επιτρεπτά όρια, με το μικροσωματιδιακό φορτίο (PM2.5) να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για την υγεία. Οι κυριότερες πηγές ρύπανσης είναι η παλαιότητα των οχημάτων, η καύση στερεών καυσίμων για θέρμανση σε πολλά νοικοκυριά, και η ανεπαρκής αξιοποίηση των δημόσιων συγκοινωνιών.
Η Eurostat επιβεβαιώνει κάτι που οι κάτοικοι των μεγαλουπόλεων γνωρίζουν καλά: η έκθεση στη ρύπανση αυξάνεται δραματικά όσο πιο αστικοποιημένη είναι μια περιοχή.
- Πόλεις: Το 17,2% των κατοίκων δηλώνει ότι επηρεάζεται.
- Κωμοπόλεις και προάστια: Το ποσοστό μειώνεται στο 10,5%.
- Αγροτικές περιοχές: Το ποσοστό είναι μόλις 6,8%.
Αυτή η διαφορά αναδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές στα αστικά κέντρα, όπως η προώθηση των ηλεκτρικών οχημάτων, η βελτίωση των μέσων μαζικής μεταφοράς και η δημιουργία περισσότερων πράσινων χώρων. Η καταπολέμηση της ρύπανσης δεν είναι μόνο μια περιβαλλοντική πρόκληση, αλλά και μια κοινωνική, που απαιτεί συντονισμένη δράση σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πηγή: eurostat
