Η παγκόσμια κρίση νερού επιδεινώνεται και οι προειδοποιήσεις των ειδικών είναι σαφείς: χωρίς επαρκή και βιώσιμη χρηματοδότηση, η επίτευξη της ασφάλειας ύδατος για όλους μέχρι το 2030 κινδυνεύει να παραμείνει όνειρο. Το «Water Security Financing Report 2024», η πρώτη ετήσια έκθεση των 10 πολυμερών αναπτυξιακών τραπεζών (MDBs), προσφέρει ένα πολύτιμο σημείο εκκίνησης για την παρακολούθηση των παγκόσμιων προσπαθειών προς αυτή την κατεύθυνση.
Η έκθεση, που δημοσιεύθηκε από την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλες MDBs, υπογραμμίζει ότι το 2024 εγκρίθηκαν επενδύσεις ύψους 19,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων στον τομέα του νερού. Το 71% των κονδυλίων κατευθύνθηκε σε έργα ύδρευσης και αποχέτευσης, το 13% στη γεωργική χρήση και το 12% στη διαχείριση υδάτινων πόρων, ενώ μόλις 4% διοχετεύτηκε σε πολιτικές και μεταρρυθμίσεις του τομέα.
Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ανησυχητική: παγκοσμίως 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι στερούνται ασφαλούς πρόσβασης σε πόσιμο νερό και 3,5 δισεκατομμύρια σε επαρκείς υπηρεσίες υγιεινής. Οι ανισότητες μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών παραμένουν έντονες, ιδιαίτερα σε χώρες χαμηλού εισοδήματος, όπου απαιτείται αύξηση της επένδυσης έως και 42 φορές για να καλυφθούν οι ανάγκες.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης σοβαρά προβλήματα απορρόφησης κεφαλαίων. Κατά την περίοδο 2009–2020, μόνο το 72% των προϋπολογισμένων κονδυλίων υλοποιήθηκε, συγκριτικά με το 99% σε τομείς όπως η υγεία και η εκπαίδευση. Η χαμηλή αυτή απορρόφηση αποδίδεται σε αδύναμα θεσμικά πλαίσια και ανεπαρκή ρυθμιστική εποπτεία, που επηρεάζουν δυσμενώς την αποδοτικότητα και την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων.
Σε μια εμβληματική κίνηση, οι MDBs δεσμεύτηκαν από κοινού στο COP28 και στο One Water Summit (Ριάντ, 2024) να ενισχύσουν τη χρηματοδότηση για το νερό κατά την πενταετία 2025–2030, δίνοντας έμφαση στην ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, στην αγροτική άρδευση, στις αστικές υποδομές και στην προστασία των ευάλωτων πληθυσμών.
Η πρόοδος αυτή ενισχύεται από διεθνείς συνεργασίες: από το φιλόδοξο πρόγραμμα αστικών πλημμυρών στο Μπενίν μέχρι την ενίσχυση των υποδομών στην Κύπρο και την αστική ανθεκτικότητα στη Μανίλα, τα παραδείγματα συνδυασμένης δράσης πολλαπλασιάζονται.
Το ζητούμενο πλέον είναι η διατήρηση της πολιτικής βούλησης και η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων ώστε τα κεφάλαια να μετατραπούν σε αξιόπιστες και διαρκείς λύσεις. Η ασφάλεια ύδατος δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική πρόκληση, αλλά θεμέλιο της δημόσιας υγείας, της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής ευημερίας.
