Το καλοκαίρι του 2025 θα μείνει στη μνήμη ως ένα από τα πιο καταστροφικά για τον πλανήτη. Την ώρα που η Ελλάδα δοκιμάζεται από πολλαπλά πύρινα μέτωπα, με το νησί της Χίου και περιοχές όπως τα Κύθηρα, η Εύβοια, η Αττική και η Κορινθία να μετρούν χιλιάδες καμένα στρέμματα, το φαινόμενο των μεγάλων δασικών πυρκαγιών αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα. Οι ειδικοί της Υπηρεσίας Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας Copernicus (CAMS) της Ευρωπαϊκής Ένωσης κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, επιβεβαιώνοντας πως ο Ιούνιος και ο Ιούλιος υπήρξαν μήνες-ορόσημα για την υπερβολική εκπομπή ρύπων από τις φωτιές σε Βόρεια Αμερική και Ευρώπη.
Η «Πυρο-Κόλαση» του Καναδά
Η καναδική αντιπυρική περίοδος ξεκίνησε με ανησυχητικά μεγάλη ένταση από τον Μάιο, με τις πυρκαγιές σε Σασκάτσουαν, Μανιτόμπα και Οντάριο να δημιουργούν ένα τεράστιο σύννεφο καπνού που διέσχισε τον Ατλαντικό. Η ημερήσια ένταση και οι εκπομπές ρύπων παρέμειναν σταθερά πάνω από τον μέσο όρο των ετών 2003-2024. Το αποτέλεσμα είναι δραματικό: οι συνολικές εκπομπές του 2025 έχουν ήδη καταγραφεί ως οι δεύτερες υψηλότερες στην ιστορία. Ο καπνός από τις πυρκαγιές έχει επηρεάσει την ποιότητα του αέρα σε Καναδά και ΗΠΑ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασε μέχρι την Ευρώπη, μεταφέροντας ρύπους όπως το μονοξείδιο του άνθρακα. Σύμφωνα με τον Μαρκ Πάρινγκτον, ανώτερο επιστήμονα της CAMS, η κατάσταση αυτή παρατηρείται για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, επισημαίνοντας την ασυνήθιστη σφοδρότητα και διάρκεια των φαινομένων αυτών στις βόρειες περιοχές του πλανήτη.
Η Μεσόγειος στις Φλόγες
Την ίδια ώρα, η νότια Ευρώπη, και ειδικότερα η Μεσόγειος, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή έξαρση πυρκαγιών. Η Ελλάδα και η Τουρκία βίωσαν έντονα πύρινα μέτωπα τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, με τις εκπομπές να είναι ανάμεσα στις υψηλότερες των τελευταίων 23 ετών. Η Κύπρος, συγκεκριμένα, κατέγραψε τις υψηλότερες ετήσιες συνολικές εκπομπές ρύπων μέσα σε μόλις δύο ημέρες, μετά από τις μεγάλες πυρκαγιές στις 22 και 23 Ιουλίου.
Η κατάσταση είναι σοβαρή και στην ευρύτερη Βαλκανική περιοχή, με το Μαυροβούνιο και τη Βόρεια Μακεδονία να καταγράφουν τις τρίτες υψηλότερες εκπομπές τους τον Ιούλιο, ενώ Σερβία και Αλβανία τις δεύτερες υψηλότερες, πίσω μόνο από το έτος 2007. Ακόμη και στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι εκτιμώμενες συνολικές εκπομπές ρύπων για το 2025 έχουν ήδη φτάσει στο υψηλότερο καταγεγραμμένο επίπεδο, κυρίως λόγω των μεγάλων πυρκαγιών στη βόρεια Σκωτία στα τέλη Ιουνίου.
Οι επιπτώσεις στην Ελλάδα
Τα ευρήματα της υπηρεσίας Copernicus δεν αφήνουν αμφιβολίες για τη δυσμενή κατάσταση και στη χώρα μας. Ενδεικτικά, οι δορυφορικές αναλύσεις κατέδειξαν ότι πάνω από 55.000 στρέμματα έγιναν στάχτη σε Κύθηρα, Εύβοια, Αττική, Χανιά και Μεσσηνία μόνο μέσα στον Ιούλιο. Στον Φενεό Κορινθίας, η οικολογική καταστροφή είναι τεράστια, καθώς κάηκαν περίπου 8.800 στρέμματα δάσους Κεφαλληνιακής Ελάτης.
Καθώς το καλοκαίρι προχωρά, η Υπηρεσία Copernicus συνεχίζει να παρακολουθεί στενά την εξέλιξη των πυρκαγιών, με στόχο να παρέχει στους αρμόδιους φορείς τα απαραίτητα δεδομένα για τη λήψη αποφάσεων. Η κατάσταση αναδεικνύει την ανάγκη για εντατικοποίηση των μέτρων πρόληψης και ετοιμότητας σε παγκόσμιο, αλλά και σε τοπικό επίπεδο, καθώς οι καταστροφικές πυρκαγιές αποτελούν πλέον μια σκληρή πραγματικότητα που απειλεί την υγεία των πολιτών και το περιβάλλον.
