Παρατηρούμε μια διαρκώς επιταχυνόμενη στροφή προς την πράσινη ενέργεια, με την Ελλάδα να αναδεικνύεται σε πρωτοπόρο σε αυτή τη μετάβαση. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB) παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή την πορεία, με την πρόσφατη Έκθεση Αντίκτυπου 2024 να υπογραμμίζει τις στρατηγικές της επενδύσεις στη δράση για το κλίμα και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Στοχεύοντας το 60% των 102 έργων της σε αυτούς τους τομείς, η EIB αποδεικνύει τη δέσμευσή της για απτά αποτελέσματα, όπως η παροχή καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας σε εκατομμύρια και η διασφάλιση πρόσβασης σε ασφαλές νερό.
Η Ελλάδα έχει θέσει φιλόδοξους στόχους για την ενεργειακή της μετάβαση, με το αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο Ενέργειας και Κλίματος (ΕΣΕΚ) να προβλέπει μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 58% τα επόμενα πέντε χρόνια, 80% έως το τέλος της επόμενης δεκαετίας και πλήρη ανθρακική ουδετερότητα, καθώς και ενεργειακή αυτονομία, έως το 2050. Το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) στην ηλεκτροπαραγωγή, που σήμερα ανέρχεται σε περίπου 57%, αναμένεται να φτάσει το 75% έως το 2030 και το 95,6% έως το 2035.
Το 2024 σηματοδοτεί ένα ιστορικό ορόσημο για την Ελλάδα, καθώς για πρώτη φορά από το 2000, η χώρα έγινε καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας. Η εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών συστημάτων έφτασε τα 8,93 GW, ξεπερνώντας τον στόχο του ΕΣΕΚ για το 2025 (8,5 GW). Συνολικά, οι ανανεώσιμες πηγές (μαζί με τα μεγάλα υδροηλεκτρικά) κάλυψαν πάνω από το ήμισυ της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας (50,5%). Ειδικότερα, η ηλιακή ενέργεια συνεισέφερε το 20% στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας το 2024, σημειώνοντας σημαντική αύξηση από το 15% το 2023.
Η EIB έχει δεσμευτεί να αυξήσει σταδιακά τη χρηματοδότησή της για τους στόχους κλίματος και περιβάλλοντος έως και 50% έως το 2025, με σκοπό την κινητοποίηση τουλάχιστον 1 τρισεκατομμυρίου ευρώ την κρίσιμη δεκαετία μεταξύ 2021 και 2030. Οι επενδύσεις της EIB περιλαμβάνουν την ενίσχυση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στη βιομηχανία και την επιτάχυνση της παραγωγής βιοκαυσίμων. Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η EIB υποστηρίζει έργα καθαρής ενέργειας μέσω προγραμμάτων επιχορηγήσεων και συμβουλευτικών υπηρεσιών.
Η Ελλάδα, με την πλούσια ηλιοφάνεια και το αιολικό δυναμικό της, αποτελεί ιδανικό πεδίο για επενδύσεις στις ΑΠΕ. Η EIB, ως η κλιματική τράπεζα της ΕΕ, συνεχίζει να υποστηρίζει την Ελλάδα στην επίτευξη των στόχων της, ενισχύοντας την ενεργειακή της ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και την ηγεσία στις πράσινες τεχνολογίες. Η αδιάλειπτη ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η επίτευξη ρεκόρ στο μερίδιο της ηλεκτροπαραγωγής έχουν θετικό αντίκτυπο στην απεξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από τα ορυκτά καύσιμα και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Παρά την εντυπωσιακή πρόοδο, παραμένουν προκλήσεις, όπως η ανάγκη για σημαντικές επενδύσεις σε συστήματα αποθήκευσης ενέργειας για τη μεγιστοποίηση των οφελών από την πράσινη ενέργεια και τη διατήρηση της σταθερότητας του ηλεκτρικού συστήματος. Η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να αναπτύξει μονάδες αποθήκευσης μπαταριών χωρητικότητας 3,1 GW έως το 2030.
Η δέσμευση της Ελλάδας στην απανθρακοποίηση, παρά τις προσαρμογές λόγω της ενεργειακής κρίσης, οδηγεί σε μια ριζική αλλαγή στο μείγμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η συνεχής ανάπτυξη νέων έργων ΑΠΕ, οι νέες τεχνολογίες και οι διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας, μαζί με τα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, απαιτούν συνδυασμένες επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ τα επόμενα χρόνια. Αυτή η προσπάθεια δεν ωφελεί μόνο το περιβάλλον, αλλά ενισχύει και την οικονομία, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και προωθώντας την καινοτομία.
Η πορεία της Ελλάδας προς ένα βιώσιμο και πράσινο ενεργειακό μέλλον είναι ενθαρρυντική, με τη στήριξη διεθνών οργανισμών όπως η EIB και την αποφασιστικότητα να επιτευχθούν οι φιλόδοξοι κλιματικοί στόχοι. Η πράσινη ενέργεια δεν είναι απλώς μια επιλογή, αλλά μια αναγκαιότητα για ένα βιώσιμο μέλλον.
Πηγή: Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων
