Τα τελευταία χρόνια, το ESG έχει γίνει μια συχνή λέξη-κλειδί στον χώρο των επιχειρήσεων, και όχι άδικα. Οι απαιτήσεις αλλάζουν, οι επενδυτές ρωτάνε, η Ευρώπη πιέζει, οι πελάτες και οι εργαζόμενοι γίνονται πιο απαιτητικοί. Το ερώτημα δεν είναι αν θα ασχοληθείς, αλλά αν θα καταφέρεις να το κάνεις ουσιαστικά, και όχι για το θεαθήναι. Εδώ ακριβώς μπαίνει στο παιχνίδι ο ψηφιακός μετασχηματισμός.
Ας το πούμε ξεκάθαρα: χωρίς τεχνολογία, το ESG δεν γίνεται πια. Όσο ωραία και να είναι τα PowerPoint, όσες δηλώσεις και αν κάνεις για πράσινη μετάβαση ή σεβασμό στον άνθρωπο, στο τέλος της μέρας όλοι ζητούν κάτι παραπάνω. Ζητούν αποδείξεις, στοιχεία, μετρήσεις, πράξεις. Το να πεις «συμμορφώνομαι» δεν αρκεί, ειδικά όταν το report μένει σε κάποιο συρτάρι και κανείς δεν ξέρει τι συμβαίνει στην πραγματικότητα.
Πολλές εταιρείες στην Ελλάδα κάνουν ήδη τα πρώτα βήματα. Δοκιμάζουν εργαλεία παρακολούθησης ενεργειακής κατανάλωσης, βάζουν αισθητήρες στα εργοστάσια τους, φτιάχνουν εσωτερικές πλατφόρμες για αναφορές και διαβούλευση, ή χρησιμοποιούν ακόμα και τεχνητή νοημοσύνη για ανάλυση ρίσκου και πρόβλεψη πιθανών προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα. Δεν μιλάμε για τεχνολογία του μέλλοντος. Αυτά γίνονται ήδη, αρκεί να θέλεις να τα εντάξεις στη στρατηγική σου και να ξεφύγεις από τη λογική του «όπου βγει και ότι τύχει».
Όλα αυτά όμως, όσο και αν βοηθούν, δεν είναι πανάκεια. Η τεχνολογία σου δίνει τα εργαλεία, αλλά δεν φτιάχνει από μόνη της κουλτούρα. Όταν το ESG είναι απλώς υπόθεση ενός τμήματος ή μίας υπηρεσίας για να βγει η υποχρέωση, τίποτα δεν αλλάζει στην ουσία. Αυτό που λείπει συχνά είναι η διάθεση να εκτεθούμε, να δείξουμε τι πάει καλά και τι όχι, να παραδεχθούμε λάθη και να τα διορθώσουμε. Το δύσκολο είναι να ανοίξεις τα χαρτιά σου όχι μόνο στους τρίτους, αλλά και μέσα στην ίδια την επιχείρηση.
Ειδικά στην Ελλάδα, έχουμε το δικό μας στυλ. Οι μεγάλες εταιρείες τα καταφέρνουν καλύτερα, αφού έχουν και τους πόρους και τη γνώση. Οι μικρότερες όμως, συχνά το βλέπουν σαν μπελά, ένα ακόμα βάρος. Και όμως, σήμερα υπάρχουν λύσεις και για τους μικρούς. Μια απλή πλατφόρμα reporting, ένα σύστημα μέτρησης της κατανάλωσης, ένα εργαλείο που μαζεύει το feedback των εργαζομένων. Όλα αυτά δεν κοστίζουν όσο φαντάζεται κάποιος, και βοηθούν να μπει η επιχείρηση στην κουλτούρα της διαφάνειας. Το θέμα είναι να γίνει η αρχή και να υπάρχει πραγματική διάθεση να κοιτάξουμε κατάματα τα δεδομένα.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν είναι μόνο μία ιστορία για τους τεχνικούς. Είναι και μία ευκαιρία για καλύτερη διοίκηση, καλύτερη πρόβλεψη κινδύνων, έγκαιρη αντιμετώπιση κρίσεων, ακόμα και για το χτίσιμο εμπιστοσύνης με όλους όσους μας παρακολουθούν, από πελάτες μέχρι επενδυτές και εργαζομένους. Το ωραίο είναι πως σήμερα, με τα σωστά εργαλεία, ακόμα και μία μικρή επιχείρηση μπορεί να παίξει στο ίδιο γήπεδο με τους μεγάλους. Αρκεί να το θέλει.
Βέβαια, πάντα υπάρχει ο κίνδυνος να φτάσουμε στο άλλο άκρο: να γεμίσουμε reports και KPIs και να ξεχάσουμε την ουσία. Να κάνουμε ESG για να λέμε ότι κάναμε, χωρίς να αλλάζει τίποτα στο DNA της επιχείρησης. Γι’ αυτό και χρειάζεται η συμμετοχή όλων, όχι μόνο μίας ομάδας ή ενός διευθυντή. Όταν τα δεδομένα είναι διαθέσιμα, όταν όλοι συμμετέχουν και έχουν φωνή, τότε η αλλαγή γίνεται πραγματικότητα και όχι σύνθημα.
Η μεγάλη ερώτηση σήμερα δεν είναι αν θα πάμε στον ψηφιακό μετασχηματισμό του ESG, αλλά πότε και πώς. Όποιος μείνει πίσω θα τρέχει να προλάβει τους άλλους, και σε έναν κόσμο που όλα μετρώνται, όποιος δεν έχει δεδομένα, δεν διορθώνει, δεν εξελίσσεται, κινδυνεύει να βρεθεί εκτός. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν λύνει μαγικά όλα τα προβλήματα, αλλά είναι το εργαλείο που μπορεί να κάνει το ESG πράξη. Τελικά, αυτό που θα ξεχωρίσει τους πραγματικούς πρωταγωνιστές της επόμενης μέρας, δεν είναι ούτε τα λόγια ούτε τα reports, αλλά πώς χρησιμοποιούν την τεχνολογία για να αποδείξουν τι σημαίνει υπεύθυνη επιχειρηματικότητα στην πράξη.
