Σε μια κομβική στιγμή για την ενεργειακή σταθερότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε εχθές στην ολομέλεια μια νέα νομοθετική ρύθμιση που στοχεύει στην καταπολέμηση της κερδοσκοπίας και τη μείωση των τιμών στην αγορά φυσικού αερίου. Η κεντρική της καινοτομία έγκειται στην παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στους κανόνες αποθήκευσης φυσικού αερίου, ένα μέτρο ζωτικής σημασίας ενόψει της επερχόμενης χειμερινής περιόδου.
Ο νέος κανονισμός, που είχε ήδη συμφωνηθεί κατ’ αρχήν μεταξύ των διαπραγματευτών του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, παρατείνει την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ για την αποθήκευση φυσικού αερίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027. Η αρχική ισχύς της νομοθεσίας θα έληγε στα τέλη του 2025. Αυτή η παράταση είναι κρίσιμη για τη διασφάλιση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού με φυσικό αέριο, έναν βασικό πυλώνα της πράσινης μετάβασης, καθώς και για την προστασία των καταναλωτών από απρόβλεπτες διακυμάνσεις των τιμών.
Παράλληλα, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενσωμάτωσαν μια σειρά τροπολογιών με στόχο τη μείωση της αβεβαιότητας στην αγορά. Οι τροπολογίες αυτές έρχονται να αντιμετωπίσουν τις κερδοσκοπικές πιέσεις που προέκυπταν από τον υποχρεωτικό στόχο πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης κατά 90% έως την 1η Νοεμβρίου κάθε έτους. Οι πιέσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα σημαντική αύξηση του κόστους επαναπλήρωσης κατά τη θερινή περίοδο, επιβαρύνοντας τόσο τους προμηθευτές όσο και τους καταναλωτές.
Το νέο κείμενο θα επιτρέψει πλέον στα κράτη μέλη να επιτύχουν τον στόχο πλήρωσης του 90% οποιαδήποτε χρονική στιγμή μεταξύ 1ης Οκτωβρίου και 1ης Δεκεμβρίου κάθε έτους, αρκεί να επιτευχθεί μία φορά εντός αυτού του διαστήματος. Επιπλέον, προβλέπεται η δυνατότητα απόκλισης για τα κράτη μέλη κατά έως και 10 ποσοστιαίες μονάδες από τον στόχο αυτό σε περιπτώσεις δυσμενών συνθηκών της αγοράς, όπως εμπορικές δραστηριότητες που εμποδίζουν την οικονομικά αποδοτική πλήρωση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης. Σε περίπτωση παρατεταμένων δυσμενών συνθηκών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί να αυξήσει την επιτρεπόμενη απόκλιση έως και κατά 5 επιπλέον ποσοστιαίες μονάδες, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων και για μία μόνο περίοδο πλήρωσης. Αυτή η ευελιξία αναμένεται να αποτρέψει την άσκοπη αύξηση των τιμών και να προστατεύσει την αγορά από τεχνητές ελλείψεις.
Προς πλήρη ανεξαρτησία από τις ρωσικές εισαγωγές
Στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής για την απεξάρτηση από τις ρωσικές εισαγωγές ενέργειας, η αρμόδια ρυθμιστική αρχή κάθε κράτους μέλους –και, κατά περίπτωση, η ορισθείσα οντότητα που είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση των επιπέδων πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίου στην επικράτειά του– θα πρέπει πλέον να παρέχει πληροφορίες σχετικά με το μερίδιο του αποθηκευμένου αερίου που προέρχεται από τη Ρωσική Ομοσπονδία, σύμφωνα με τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 17ης Ιουνίου. Αυτό το μέτρο αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην παρακολούθηση της παρουσίας ρωσικού φυσικού αερίου εντός της ΕΕ, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ενεργειακή κυριαρχία της Ένωσης.
«Η νομοθεσία του 2022 απέδειξε ότι η Ευρώπη ήταν σε θέση να προστατεύσει τους πολίτες της σε μια περίοδο κατά την οποία η Ρωσία χρησιμοποιούσε το φυσικό αέριο ως εργαλείο εκβιασμού», δήλωσε ο εισηγητής Borys Budka (ΕΛΚ, Πολωνία). «Η αναθεώρηση αυτή θα προσφέρει περισσότερη ευελιξία και λιγότερη γραφειοκρατία, κυρίως όμως, θα συμβάλει στη μείωση των τιμών του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, ενώ συνεχίζουμε την πορεία μας προς την ενεργειακή ανεξαρτησία από αναξιόπιστους προμηθευτές», πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία της πράσινης ενέργειας και της απεξάρτησης από ορυκτά καύσιμα.
