Σε μια κίνηση που σηματοδοτεί την αποφασιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα ένα νέο, φιλόδοξο πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις. Το πλαίσιο αυτό, γνωστό ως Συμφωνία για την Καθαρή Βιομηχανία (CISAF), έρχεται να ενδυναμώσει τα κράτη μέλη, παρέχοντάς τους τα εργαλεία για την προώθηση της καθαρής ενέργειας, την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας και την ανάπτυξη καινοτόμων πράσινων τεχνολογιών.
Το CISAF καθορίζει σαφείς προϋποθέσεις για τη χορήγηση κρατικής στήριξης σε επενδύσεις που ευθυγραμμίζονται με τους περιβαλλοντικούς στόχους της ΕΕ. Σύμφωνα με αυτό, η Επιτροπή θα εγκρίνει ταχύτερα τα καθεστώτα ενισχύσεων που θεσπίζουν τα κράτη μέλη για την τόνωση της καθαρής βιομηχανίας, επιτρέποντας την άμεση υλοποίηση των επιμέρους ενισχύσεων. Το νέο πλαίσιο θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030, προσφέροντας μακροπρόθεσμη προβλεψιμότητα σε κράτη και επιχειρήσεις, και αντικαθιστά το προσωρινό πλαίσιο κρίσης και μετάβασης που ίσχυε από το 2022.
Πέντε βασικοί πυλώνες απλούστευσης και στήριξης:
Το νέο πλαίσιο απλοποιεί τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων σε πέντε κρίσιμους τομείς:
- Ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και καυσίμων χαμηλών εκπομπών: Επιδιώκεται η ταχεία ανάπτυξη της πράσινης ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων πηγών και των καυσίμων χαμηλού άνθρακα, όπως το πράσινο και το γαλάζιο υδρογόνο, που είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση των εκπομπών σε τομείς δύσκολης απανθρακοποίησης.
- Προσωρινή ελάφρυνση για ενεργοβόρους χρήστες: Παρέχεται στήριξη στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για βιομηχανίες με υψηλή κατανάλωση ενέργειας και διεθνή έκθεση, με αντάλλαγμα επενδύσεις στην απανθρακοποίηση, διασφαλίζοντας τη μετάβαση σε καθαρή, οικονομικά αποδοτική ηλεκτρική ενέργεια.
- Απανθρακοποίηση υφιστάμενων εγκαταστάσεων: Ενισχύονται οι επενδύσεις σε ένα ευρύ φάσμα τεχνολογιών απανθρακοποίησης, όπως ο εξηλεκτρισμός, το υδρογόνο, η βιομάζα, καθώς και η δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (ΔΑΔ), με ευέλικτους μηχανισμούς στήριξης.
- Ανάπτυξη παραγωγικής ικανότητας καθαρής τεχνολογίας στην ΕΕ: Στηρίζονται επενδύσεις σε νέες παραγωγικές μονάδες για τεχνολογίες που καλύπτονται από την Πράξη για τη Βιομηχανία των Μηδενικών Καθαρών Εκπομπών, καθώς και για την παραγωγή και επεξεργασία κρίσιμων πρώτων υλών. Προβλέπεται αυξημένη στήριξη για έργα σε λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες.
- Ελαχιστοποίηση κινδύνων για επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση: Θεσπίζονται μέτρα για τη μείωση των κινδύνων ιδιωτικών επενδύσεων σε έργα καθαρής ενέργειας, απανθρακοποίησης, καθαρής τεχνολογίας, ενεργειακών υποδομών και κυκλικής οικονομίας, μέσω μετοχικού κεφαλαίου, δανείων ή εγγυήσεων.
Επιπλέον, το πλαίσιο εισάγει «ταχείες διαδικασίες» για την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας, καλύπτοντας τόσο τις ανανεώσιμες πηγές όσο και τα καύσιμα χαμηλών εκπομπών. Νέοι κανόνες για μέτρα ευελιξίας και μηχανισμούς ισχύος παρέχουν στα κράτη μέλη εργαλεία για την ενσωμάτωση διαλειπουσών ανανεώσιμων πηγών (όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια) στο ενεργειακό σύστημα, διασφαλίζοντας παράλληλα την αξιόπιστη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας.
Τέλος, το CISAF ενθαρρύνει τη ζήτηση για προϊόντα καθαρής τεχνολογίας μέσω φορολογικών κινήτρων, όπως η ταχύτερη έκπτωση δαπανών για επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες από το φορολογητέο εισόδημα των επιχειρήσεων. Με αυτά τα μέτρα, η Ευρώπη στοχεύει να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της πράσινης βιομηχανίας της και να επιταχύνει την πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα.
