Με την έναρξη του καλοκαιριού και τις αυξημένες θερμοκρασίες, τα επίπεδα τροποσφαιρικού όζοντος (όζον επιφανείας) στην Ευρώπη παρουσιάζουν αξιοσημείωτη άνοδο ήδη από τον Ιούνιο 2025. Η Υπηρεσία Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας Copernicus (CAMS) εντόπισε τα πρώτα επεισόδια υπέρβασης των ορίων, πολύ νωρίτερα σε σχέση με τα συνήθη φαινόμενα . Το όζον αυτό, παρά το γεγονός ότι σχηματίζεται φυσικά, αποτελεί επικίνδυνο ρύπο για την ανθρώπινη υγεία και τα οικοσυστήματα.
Από τις 9 Ιουνίου, η CAMS καταγράφει διαρκή αύξηση των συγκεντρώσεων όζοντος στη λεκάνη της Μεσογείου και σε σχεδόν όλες τις ευρωπαϊκές χώρες – εκτός της Σκανδιναβίας . Παρότι είναι σύνηθες να αυξάνεται το όζον κατά τη θερινή περίοδο, το γεγονός ότι αυτά τα υψηλά επίπεδα εμφανίζονται τόσο νωρίς υποδεικνύει πρωτοφανείς συνθήκες, σε άμεση σύνδεση με τις παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες .
Κατά τη διάρκεια αυτών των επεισοδίων, καταγράφηκαν υπερβάσεις των ορίων που ορίζει η Αναθεωρημένη Οδηγία Ποιότητας Αέρα (EU/2024/2881). Το ανώτατο επιτρεπτό 8ωρο μέσο όρο δεν πρέπει να ξεπερνά τα 120 µg/m³ πάνω από 18 ημέρες ετησίως, ενώ το ωριαίο όριο ενημέρωσης ορίζεται στα 180 µg/m³ .
Η Laurence Rouil, διευθύντρια της CAMS, επισημαίνει πως οι αυξημένες θερμοκρασίες εντείνουν τις φωτοχημικές αντιδράσεις μεταξύ NOₓ και VOCs, οδηγώντας στην παραγωγή όζοντος – διαδικασία που ενισχύεται από τη μακρά μεταφορά ρύπων. Εξαιτίας του φωτός και του ζεστού καλοκαιρινού περιβάλλοντος, τα ηλιακά κύματα ενεργοποιούν αυτά τα μόρια, αυξάνοντας τις συγκεντρώσεις όζοντος.
Η ΕΕ διατηρεί αυστηρή ετοιμότητα: η CAMS παρέχει προβλέψεις και έγκαιρες προειδοποιήσεις, που υποστηρίζουν τον σχεδιασμό μέτρων μετριασμού στον τομέα της δημόσιας υγείας και της περιβαλλοντικής πολιτικής.
Πηγή: Copernicus
