Η ψήφιση του νομοσχεδίου «Ενεργή Μάχη» που ολοκληρώθηκε χθες αργά το βράδυ στη Βουλή, σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή κατεύθυνσης στη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών, ενισχύοντας περαιτέρω την έννοια της πρόληψης. Το WWF Ελλάς χαιρετίζει την ψήφιση του νομοσχεδίου που συνιστά μία από τις πιο εκτεταμένες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στο πεδίο της πολιτικής προστασίας και της δασοπυροπροστασίας.
Ο νέος πλέον νόμος του κράτους θεσμοθετεί πλήθος αλλαγών και νέων εργαλείων που αφορούν την πρόληψη, την ετοιμότητα και την καταστολή απέναντι στις δασικές πυρκαγιές, επιχειρώντας να απαντήσει σε υπαρκτές και διαχρονικές αδυναμίες του συστήματος στη χώρα μας.
Βλέπουμε με ικανοποίηση ότι ζητήματα για τα οποία επί χρόνια το WWF Ελλάς προσπαθούσε να φέρει στον δημόσιο διάλογο με πιλοτικά παραδείγματα, αναλύσεις και συγκεκριμένες προτάσεις, αλλά για τα οποία δεν υπήρχε ουσιαστική μέριμνα, εντάσσονται επιτέλους στο θεσμικό πλαίσιο της χώρας. Τέτοια ζητήματα είναι ενδεικτικά, η δημιουργία μηχανισμών επιστημονικής αξιολόγησης, λογοδοσίας και επιχειρησιακής βελτίωσης για εξαγωγή χρήσιμων διδαγμάτων, η ενδυνάμωση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, η αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας και η αναγνώριση του ρόλου των εθελοντικών οργανώσεων δασοπυρόσβεσης.
Ιδιαίτερα μνεία αξίζει να γίνει στη θεσμοθέτηση δύο καινοτόμων για την Ελλάδα μεθόδων που χρησιμοποιούνται και σε άλλες χώρες της Μεσογείου, αυτής της προδιαγεγραμμένης καύσης και της ελεγχόμενης βόσκησης. Οι μέθοδοι αυτές θα προμηθεύσουν τις αρμόδιες υπηρεσίες της χώρας με τα κατάλληλα εργαλεία με στόχο τη δημιουργία πιο ανθεκτικών δασών. Επιπλέον, εξαιρετικά σημαντική είναι και η διάταξη για τη σύνταξη σχεδίων πρόληψης από τους οργανισμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης που έρχονται να συμβάλουν ουσιαστικά, δίχως όμως να υποκαθιστούν τον συνολικό σχεδιασμό.
Ωστόσο, η ψήφιση ενός νόμου δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αποτελεσματική εφαρμογή. Πολλές από τις προβλέψεις του νομοσχεδίου προϋποθέτουν χρόνο, πόρους, σαφείς ρόλους, διαρκή εκπαίδευση, ουσιαστικό συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και ενίσχυση τους σε μέσα και προσωπικό (Δασική Υπηρεσία, ΟΦΥΠΕΚΑ, Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας), και –κυρίως– θεσμική ωρίμανση μέσω εφαρμοστικών διατάξεων για να μπορέσουν να λειτουργήσουν στην πράξη.
Κανένα νομοθετικό πλαίσιο, όσο φιλόδοξο και αν είναι, δεν μπορεί να «σταματήσει» τις δασικές πυρκαγιές. Η καλλιέργεια της ψευδαίσθησης ότι οι πυρκαγιές μπορούν να εξαλειφθούν πλήρως δεν εξυπηρετεί ούτε την κοινωνία ούτε τους επαγγελματίες και εθελοντές που καλούνται να διαχειριστούν το φαινόμενο.
Ο Νίκος Γεωργιάδης, επικεφαλής του Χερσαίου Προγράμματος στο WWF Ελλάς, δηλώνει: “Η χώρα βρίσκεται πλέον σε μια κρίσιμη καμπή για το μέλλον των δασών της. Το πραγματικό ζητούμενο είναι η έγκαιρη, οργανωμένη και αποτελεσματική αντιμετώπιση των πυρκαγιών, με τη μικρότερη δυνατή οικολογική, κοινωνική και οικονομική απώλεια. Αυτό προϋποθέτει σοβαρή επένδυση στην πρόληψη πριν από τη φωτιά, επιστημονικά τεκμηριωμένη και ενεργή διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, ενίσχυση της ετοιμότητας και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών”.
Το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, όχι όμως το τέλος της διαδρομής. Απαιτούνται συνεχής αξιολόγηση, διορθωτικές παρεμβάσεις και ειλικρίνεια απέναντι στην κοινωνία ως προς το τι μπορεί και τι δεν μπορεί να επιτευχθεί. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών είναι μια μακρόχρονη διαδικασία που δεν κρίνεται σε ένα καλοκαίρι ή σε έναν νόμο, αλλά στη συνέπεια, τη γνώση και τη συλλογική προσπάθεια στον χρόνο.
