Μια σημαντική νομική νίκη για τις μεγάλες επιχειρηματικές ομάδες και ένα προσωρινό «πισωγύρισμα» για τη νομοθεσία περί κλιματικής διαφάνειας σημειώθηκε στην Καλιφόρνια. Οπως αναφέραμε και σε χθεσινό μας άρθρο το Ομοσπονδιακό Εφετείο της Ένατης Περιφέρειας (Ninth Circuit Court of Appeals) αποφάσισε να αναστείλει προσωρινά την εφαρμογή του νόμου Senate Bill 261 (SB 261), ενός από τους δύο πρωτοποριακούς νόμους που ψηφίστηκαν το 2023 και έθεταν την Καλιφόρνια στην πρώτη γραμμή της περιβαλλοντικής διακυβέρνησης (ESG).
Η αναστολή δόθηκε εν αναμονή της εκδίκασης της έφεσης που άσκησαν το Εμπορικό Επιμελητήριο των ΗΠΑ (U.S. Chamber of Commerce) και άλλες επιχειρηματικές ενώσεις, οι οποίες αμφισβητούν τη συνταγματικότητα των νόμων, κυρίως βάσει της Πρώτης Τροπολογίας (επιχειρώντας ότι οι διατάξεις παραβιάζουν την ελευθερία του λόγου των εταιρειών, αναγκάζοντάς τες σε δαπανηρές και «υποκειμενικές» γνωστοποιήσεις).
Η Διπλή Νομοθετική Πρωτοπορία της Καλιφόρνια
Η Καλιφόρνια, υπό τον Κυβερνήτη Γκάβιν Νιούσομ, είχε θεσπίσει δύο κεντρικούς νόμους για την κλιματική διαφάνεια που επηρεάζουν χιλιάδες μεγάλες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην πολιτεία:
-
SB 261 (Νόμος για τους Κλιματικούς Οικονομικούς Κινδύνους): Υποχρεώνει εταιρείες με ετήσια έσοδα άνω των 500 εκατομμυρίων δολαρίων να αποκαλύπτουν τους οικονομικούς κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα (τόσο φυσικούς όσο και κινδύνους μετάβασης) και τις στρατηγικές που εφαρμόζουν για τον μετριασμό τους. Η πρώτη έκθεση αναμενόταν μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2026. Αυτός είναι ο νόμος που τέθηκε προσωρινά σε αναστολή.
-
SB 253 (Νόμος για την Λογοδοσία των Επιχειρηματικών Κλιματικών Δεδομένων): Υποχρεώνει εταιρείες με έσοδα άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων να υποβάλλουν ετήσια αναφορά για όλες τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου:
-
Πεδίο 1 (Scope 1): Άμεσες εκπομπές.
-
Πεδίο 2 (Scope 2): Έμμεσες εκπομπές από αγορασμένη ενέργεια.
-
Πεδίο 3 (Scope 3): Έμμεσες εκπομπές στην αλυσίδα αξίας (το πιο δύσκολο και αμφιλεγόμενο).
-
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, το Εφετείο της Ένατης Περιφέρειας δεν έκανε δεκτό το αίτημα για αναστολή της εφαρμογής του SB 253, επιτρέποντας έτσι στην εφαρμογή του νόμου για την αναφορά των εκπομπών να προχωρήσει, με τις πρώτες αναφορές να αναμένονται το 2026.
Η Αγωνία των Επιχειρήσεων και το Νόμιμο «Πλαίσιο»
Η δικαστική διαμάχη είναι η κορυφή του παγόβουνου σε μια ευρύτερη σύγκρουση. Οι επιχειρηματικές ομάδες, με αιχμή του δόρατος το Εμπορικό Επιμελητήριο της Καλιφόρνια (CalChamber), χαιρέτισαν την αναστολή του SB 261, υποστηρίζοντας ότι οι νόμοι επιβάλλουν «αβάσιμες εντολές» και δημιουργούν επικίνδυνο προηγούμενο, επιβαρύνοντας τις επιχειρήσεις με τεράστιο κόστος συμμόρφωσης, ιδιαίτερα για την καταγραφή των εκπομπών Πεδίου 3.
Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές της κλιματικής διαφάνειας τονίζουν ότι η Καλιφόρνια, ως η πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, έχει τη νομική και ηθική υποχρέωση να προστατεύει τους πολίτες της από τους κλιματικούς κινδύνους. Οι νόμοι αυτοί αποσκοπούν στην παροχή διαφανούς και συγκρίσιμης πληροφορίας σε επενδυτές, ρυθμιστικές αρχές και καταναλωτές, επιτρέποντάς τους να αξιολογήσουν τον πραγματικό κλιματικό αντίκτυπο και την ανθεκτικότητα των εταιρειών.
Ένα «Πάγωμα» που Δεν Ακυρώνει τη Μετάβαση
Η προσωρινή αναστολή του νόμου SB 261 από το Ομοσπονδιακό Εφετείο αποτελεί μια σημαντική δικαστική παρέμβαση, η οποία σηματοδοτεί την ένταση της αντίδρασης του επιχειρηματικού κόσμου απέναντι στις υποχρεωτικές περιβαλλοντικές γνωστοποιήσεις στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, η απόφαση αυτή δεν ακυρώνει τη συνολική προσπάθεια. Η επιβίωση του SB 253, του νόμου για την αναφορά των εκπομπών (συμπεριλαμβανομένου του Πεδίου 3), διατηρεί την Καλιφόρνια ως τον βασικό καταλύτη για την κλιματική διαφάνεια στη Βόρεια Αμερική.
Η δικαστική μάχη αναμένεται να είναι μακρά, καθώς το επιχειρηματικό λόμπι πιέζει ακόμη και το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ για περαιτέρω αναστολές. Ωστόσο, η παγκόσμια τάση –με την ΕΕ να εφαρμόζει ήδη αυστηρότερα πρότυπα (όπως η Οδηγία για την Εταιρική Αναφορά Βιωσιμότητας, CSRD)– καθιστά σαφές ότι η ανάγκη για διαφάνεια στα κλιματικά δεδομένα είναι πλέον μη αναστρέψιμη. Παρά τις νομικές «αναταράξεις», οι εταιρείες παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων αυτών που δραστηριοποιούνται στην Καλιφόρνια, οφείλουν να συνεχίσουν την προετοιμασία τους, καθώς το ρυθμιστικό πλαίσιο, έστω και με καθυστερήσεις, βαδίζει προς την πλήρη κλιματική λογοδοσία.
