Μια κρίσιμη πρόταση για το πόσα χρήματα θα πρέπει να λαμβάνουν οι αναπτυσσόμενες χώρες για να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή μετά το 2025 προκάλεσε απογοήτευση και οργή από τις χώρες αυτές στη Διάσκεψη COP29 το απόγευμα της Παρασκευής.
Το νέο προσχέδιο κειμένου για τον νέο στόχο χρηματοδότησης για το κλίμα (NCQG) προτείνει $250 δισεκατομμύρια ετησίως σε δημόσια χρηματοδότηση έως το 2035, με τις ανεπτυγμένες χώρες να ηγούνται της προσπάθειας. Αυτός ο στόχος αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου στόχου για δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση συνολικού ύψους $1,3 τρισεκατομμυρίων ετησίως έως την ίδια ημερομηνία.
Οι φτωχότερες χώρες είχαν διαμαρτυρηθεί έντονα για το γεγονός ότι δεν είχαν παρουσιαστεί αριθμητικά δεδομένα μέχρι την τελευταία επίσημη ημέρα της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα στο Μπακού. Όμως, όταν τελικά ανακοινώθηκαν οι αριθμοί, οι αρνητικές αντιδράσεις προς τον βασικό στόχο των $250 δισ. ήταν έντονες, χαρακτηριζόμενος από αφρικανικές χώρες ως «αστείος» έως «εντελώς απαράδεκτος» και από μικρά νησιωτικά κράτη ως «φθηνό υποκατάστατο».
Ακόμη και κορυφαίοι οικονομολόγοι όπως οι Amar Bhattacharya, Vera Songwe και Nicholas Stern, συμπρόεδροι της Ανεξάρτητης Ομάδας Υψηλού Επιπέδου Ειδικών για τη Χρηματοδότηση του Κλίματος, δήλωσαν ότι αυτό το ποσό «είναι πολύ χαμηλό και δεν συνάδει με την υλοποίηση της Συμφωνίας του Παρισιού». Ο στόχος των $1,3 τρισεκατομμυρίων είναι, ωστόσο, ευθυγραμμισμένος με την ανάλυση των αναγκών για τις αναπτυσσόμενες χώρες, εξαιρουμένης της Κίνας.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Αζερμπαϊτζάν για την COP29, Γιαλτσίν Ραφιέφ, εξέφρασε επίσης δυσαρέσκεια, λέγοντας ότι τα $250 δισ. «δεν αντιστοιχούν στον δίκαιο και φιλόδοξο στόχο μας». Οι διαβουλεύσεις με τις κυβερνήσεις θα συνεχιστούν, ανέφερε.
Η Γερμανίδα απεσταλμένη για το κλίμα, Τζένιφερ Μόργκαν, δήλωσε ότι «δεν έχουμε βρει ακόμη ένα κοινό έδαφος, αλλά τουλάχιστον δεν είμαστε στον αέρα χωρίς χάρτη». Πρόσθεσε ότι «μένει ακόμη πολλή δουλειά να γίνει».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, εν τω μεταξύ, υποστήριξαν ότι ο στόχος των $250 δισ. – που περιλαμβάνει χρηματοδότηση από αναπτυξιακές τράπεζες και ιδιωτικά κεφάλαια που συγκεντρώνονται με κυβερνητική υποστήριξη – θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί, λέγοντας ότι θα «απαιτήσει ακόμη μεγαλύτερη φιλοδοξία και εξαιρετική προσπάθεια» από τον υπάρχοντα στόχο των $100 δισ.
Οι φτωχότερες χώρες του κόσμου (LDCs) και τα μικρά νησιωτικά αναπτυσσόμενα κράτη (SIDS) εξοργίστηκαν από την απουσία ελάχιστων ποσών που ήθελαν να δεσμευθούν αποκλειστικά γι’ αυτές από τον βασικό στόχο, στα πιο πρόσφατα κείμενα.
Ομάδες εκστρατείας για το κλίμα εξέφρασαν φρίκη για την προτεινόμενη δημόσια χρηματοδότηση στον στόχο. Νωρίτερα μέσα στη μέρα, είχαν από κοινού δηλώσει ότι καμία συμφωνία είναι καλύτερη από μια κακή συμφωνία και κάλεσαν τις κυβερνήσεις του Παγκόσμιου Νότου να μην προδώσουν τις ευάλωτες κοινότητες στο Μπακού.
Ο διάλογος γύρω από τη χρηματοδότηση για το κλίμα στο COP29 δείχνει τις βαθιές διαιρέσεις που παραμένουν ανάμεσα στις ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες. Η έλλειψη συναίνεσης ενισχύει τις ανησυχίες ότι τα φιλόδοξα μέτρα που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού δεν υποστηρίζονται επαρκώς από τους απαραίτητους χρηματοδοτικούς πόρους.
Πολλές αναπτυσσόμενες χώρες επιμένουν ότι ο προτεινόμενος στόχος των $250 δισ. αποτελεί προσβολή στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, ιδιαίτερα δεδομένου του ρόλου που διαδραματίζουν οι ιστορικές εκπομπές των ανεπτυγμένων χωρών στην πρόκληση της κλιματικής κρίσης. Από την πλευρά τους, οι ανεπτυγμένες χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιχειρηματολογούν για τη δυσκολία εξασφάλισης των ποσών αυτών, υποδεικνύοντας ταυτόχρονα την ανάγκη συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα.
Ωστόσο, το αίτημα των φτωχότερων χωρών και των μικρών νησιωτικών κρατών να διασφαλιστεί συγκεκριμένο ποσοστό της χρηματοδότησης για τις ανάγκες τους φαίνεται να αγνοείται στα τελευταία κείμενα, εντείνοντας τις ανησυχίες για την περιθωριοποίηση αυτών των ευάλωτων ομάδων.
Οι αντιδράσεις από τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τους ακτιβιστές για το κλίμα κλιμακώνονται, καθώς πολλοί πιστεύουν ότι η αποτυχία να εξασφαλιστεί ένας δίκαιος και επαρκής στόχος χρηματοδότησης θα πλήξει ανεπανόρθωτα τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. «Ο κόσμος παρακολουθεί, και οι πιο ευάλωτοι πληρώνουν το τίμημα», σχολίασε χαρακτηριστικά μια εκπρόσωπος μεγάλης περιβαλλοντικής οργάνωσης.
Καθώς οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, παραμένει αβέβαιο αν μπορεί να επιτευχθεί ένας στόχος που να ικανοποιεί όλες τις πλευρές, αλλά η ανάγκη για δίκαιες και βιώσιμες λύσεις είναι πιο επιτακτική από ποτέ.
