Την ιδιαίτερη θέση που μπορεί να καταλάβει η Αττική στον νέο ευρωπαϊκό χάρτη της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας ανέδειξε ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, κηρύσσοντας την έναρξη του Clusters Meet Regions 2026, ενός ευρωπαϊκού θεσμού που πραγματοποιείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Αττικής.
Καλωσορίζοντας τους συμμετέχοντες, ο κ. Χαρδαλιάς αναφέρθηκε αρχικά στη μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη για την ενίσχυση της θέσης της της απέναντι στις άλλες διεθνείς υπερδυνάμεις. «Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και η κάλυψη του χάσματος της Ευρώπης σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα, όσον αφορά την Καινοτομία, αποτελούν σήμερα κυρίαρχα ζητήματα της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Ατζέντας», επισήμανε, υπογραμμίζοντας ότι η απάντηση απαιτεί «συνεργασίες και συνέργειες», αλλά και «ξεκάθαρο όραμα, σχέδιο και κυρίως ειλικρίνεια, απέναντι στους ευρωπαίους πολίτες».
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Περιφερειάρχης έδωσε έμφαση στην ανάγκη για περισσότερες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, καθώς και για ουσιαστική ανακατεύθυνση πόρων προς την καινοτομία. Αναφέρθηκε ενδεικτικά και στον τομέα της ευρωπαϊκής άμυνας, λόγω και της πρότερης θητείας του ως Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, σημειώνοντας ότι η ανάπτυξη συνεργατικών σχηματισμών μπορεί να ενισχύσει την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και να μειώσει την εξάρτηση από τρίτους προμηθευτές.
Η ομιλία του κ. Χαρδαλιά επικεντρώθηκε στις δυνατότητες της Αττικής σε αυτούς τους τομείς, καθώς χαρακτήρισε την Περιφέρεια ως τον μεγαλύτερο οικονομικό και καινοτομικό κόμβο της χώρας.
Όπως τόνισε, στην Αττική συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος της ερευνητικής δυναμικότητας της Ελλάδας, με ισχυρή παρουσία πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, καινοτόμων και νεοφυών επιχειρήσεων και δραστηριοτήτων έντασης γνώσης. Παράλληλα, όπως υπογράμμισε, διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα στις ψηφιακές τεχνολογίες και την Τεχνητή Νοημοσύνη, στην υγεία και τις βιοεπιστήμες, στις τεχνολογίες αιχμής, στη ναυτιλία και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, στον πολιτισμό και τη δημιουργική οικονομία, αλλά και σε αναδυόμενους τεχνολογικούς τομείς με ισχυρό βιομηχανικό αποτύπωμα.
«Η βασική μας πρόκληση είναι να τα συνδέσουμε αποτελεσματικότερα και να μετατρέψουμε τη γνώση, την έρευνα και την επιχειρηματική δυναμική σε προϊόντα, υπηρεσίες, επενδύσεις, ποιοτικές θέσεις εργασίας και επιχειρήσεις που μπορούν να αναπτυχθούν και να διακριθούν στις ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές», υπογράμμισε ο κ. Χαρδαλιάς.
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Περιφερειάρχης συνέδεσε αυτή την επιδίωξη με τη Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης και τη λειτουργία του Κέντρου Καινοτομίας της Περιφέρειας Αττικής, θέτοντας ως κεντρικό στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου ανάπτυξης. «Στόχος μας είναι να οικοδομήσουμε ένα οικοσύστημα καινοτομίας, βασισμένο στην ουσιαστική συνεργασία του δημόσιου τομέα, της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας, των επιχειρήσεων και της κοινωνίας των πολιτών», τόνισε ο κ. Χαρδαλιάς, επισημαίνοντας την ανάγκη προώθησης επενδύσεων σε πεδία όπου η Αττική μπορεί να αποκτήσει πραγματικό και διατηρήσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Σταύρος Καλαφάτης: «Το Clusters Meet Regions, εφαλτήριο εξωστρέφειας για τις ελληνικές Περιφέρειες
«Η βιώσιμη ανάπτυξη που στηρίζεται στην καινοτομία δεν είναι μια ακαδημαϊκή άσκηση. Είναι η κοινωνική πολιτική με τον μεγαλύτερο ουσιαστικό αντίκτυπο στην εποχή μας» υπογράμμισε στον χαιρετισμό του ο Yφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, Σταύρος Καλαφάτης και πρόσθεσε: «Δημιουργεί θέσεις εργασίας υψηλής αξίας, ανθεκτικές στις κρίσεις, προσφέρει ουσιαστικές προοπτικές στο επιστημονικό δυναμικό μας και μετατρέπει τη φυγή επιστημόνων σε μόνιμη προσέλκυση επιστημονικού δυναμικού. Δίνει πραγματικές λύσεις σε συγκεκριμένα προβλήματα. Με το βλέμμα στο μέλλον, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και δημιουργεί νέο πλούτο προς όφελος ολόκληρης της κοινωνίας». Ο κ. Καλαφάτης χαρακτήρισε τη διοργάνωση ως εφαλτήριο για την εξωστρέφεια των ελληνικών Περιφερειών, σε μια ιστορική συγκυρία κατά την οποία, όπως είπε, «η έρευνα και η καινοτομία έχουν πάψει να αποτελούν θεωρητικές έννοιες. Συνιστούν θεμελιώδεις πυλώνες της εθνικής και ευρωπαϊκής ισχύος, της ανταγωνιστικότητας και της κοινωνικής συνοχής μας».
Άννα Αθανασοπούλου: «Περισσότερα από τα μισά ελληνικά clusters δραστηριοποιούνται στην Αττική»
Η εκπρόσωπος της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (DG GROW) Άννα Αθανασοπούλου, στον χαιρετισμό της τόνισε ότι από τα 22 καταγεγραμμένα clusters που υπάρχουν στην Ελλάδα, πάνω από τα μισά δραστηριοποιούνται στην Αττική «σε κλάδους που έχουν σημασία τόσο για την ελληνική όσο και για την ευρωπαϊκή οικονομία». Η κυρία Αθανασοπούλου συνεχάρη τον Περιφερειάρχη για τη φιλοξενία της διοργάνωσης στην Αθήνα, ενώ υπογράμμισε ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης εξαρτάται από τη δημιουργία κατάλληλων οικοσυστημάτων ανάπτυξης σε κάθε γωνιά της. «Χρειάζεται να φέρουμε κοντά τις νεοφυείς επιχειρήσεις, τις μεγάλες εταιρείες, τις δημόσιες αρχές, τους ιδιώτες επενδυτές, τα πανεπιστήμια και τα κέντρα έρευνας και καινοτομίας. Γι’ αυτό οι αποτελεσματικές πολιτικές στρέφονται σε πιο διαρκείς προσπάθειες για τη δημιουργία βιομηχανικών οικοσυστημάτων και ολοκληρωμένων αλυσίδων αξίας» είπε χαρακτηριστικά.
Η ευρωπαϊκή διοργάνωση Clusters Meet Regions για πρώτη φορά στην Αθήνα
Το Clusters Meet Regions πραγματοποιείται στις 6 και 7 Οκτωβρίου στο Ωδείο Αθηνών και φέρνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα έναν ευρωπαϊκό θεσμό που έχει ως βασικό στόχο να ενισχύσει τη σύνδεση των περιφερειακών οικοσυστημάτων με τους συνεργατικούς σχηματισμούς και να μετατρέψει τη συνεργασία σε μοχλό καινοτομίας, ανάπτυξης και παραγωγικού μετασχηματισμού.
Η διοργάνωση αποτελεί πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Πλατφόρμας Συνεργασίας Συνεργατικών Σχηματισμών (European Cluster Collaboration Platform – ECCP), για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και υλοποιείται στην Αθήνα σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής, το Κέντρο Καινοτομίας και το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Αττικής.
Στις εργασίες της διοργάνωσης συμμετέχουν εκπρόσωποι ευρωπαϊκών και εθνικών θεσμών, περιφερειακών αρχών, συνεργατικών σχηματισμών, μικρομεσαίων και νεοφυών επιχειρήσεων, ερευνητικών οργανισμών, επενδυτών και φορέων του οικοσυστήματος καινοτομίας.
Το διήμερο πρόγραμμα του Clusters Meet Regions 2026 περιλαμβάνει συζητήσεις για το οικοσύστημα καινοτομίας της Αττικής, τον ρόλο των συνεργατικών σχηματισμών (clusters) στην ενίσχυση της περιφερειακής ανταγωνιστικότητας και τη μετατροπή της έρευνας σε προϊόντα και υπηρεσίες με εμπορική προοπτική.
Πέραν του Υφυπουργού Ανάπτυξης, αρμόδιου για την Έρευνα και την Καινοτομία, Σταύρου Καλαφάτη, και της Διευθύντριας Απλούστευσης και Δικτύων της DG GROW της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Άννας Αθανασοπούλου, στους ομιλητές της πρώτης ημέρας περιλαμβάνονται ο Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας, Δημήτρης Τερζής, η Αντιπεριφερειάρχης Επιχειρηματικότητας και Ευρωπαϊκού Προγραμματισμού, Αλεξάνδρα Πάλλη και ο συντονιστής του Κέντρου Καινοτομίας της Περιφέρειας Αττικής, Πέτρος Ποδάρας. Παράλληλα, πραγματοποιούνται παρουσιάσεις clusters από την Ελλάδα και την Ευρώπη και στοχευμένες συναντήσεις δικτύωσης μεταξύ επιχειρήσεων, ερευνητικών οργανισμών και δημόσιων φορέων.
Η δεύτερη ημέρα εστιάζει σε θεματικά εργαστήρια για τις ψηφιακές τεχνολογίες, την τεχνητή νοημοσύνη και τις τεχνολογίες αιχμής, την υγεία και τις βιοεπιστήμες, καθώς και τη χρηματοδότηση και τη διεθνοποίηση των οικοσυστημάτων καινοτομίας, ενώ περιλαμβάνει ανταλλαγή εμπειριών διαπεριφερειακής συνεργασίας με εκπροσώπους από την Κρήτη, τη Στερεά Ελλάδα, τη Φλάνδρα και την Île-de-France.
Η φιλοξενία της διοργάνωσης στην Αθήνα προσφέρει στην Περιφέρεια Αττικής την ευκαιρία όχι μόνο να συμμετάσχει στον ευρωπαϊκό διάλογο, αλλά και να παρουσιάσει το δικό της αναπτυξιακό και καινοτομικό οικοσύστημα ως πεδίο νέων συνεργασιών, επενδύσεων και διεθνών συμπράξεων.
