Η Deloitte τοποθετεί την Τεχνητή Νοημοσύνη στον πυρήνα του επανασχεδιασμού της δημόσιας διοίκησης, προβλέποντας ότι έως το 2030 οι κυβερνήσεις θα βασίζονται σε πιο ευέλικτα λειτουργικά μοντέλα, κοινές ψηφιακές υποδομές και στενότερη σύνδεση δεδομένων, διαδικασιών και ανθρώπινου δυναμικού.
Η έκθεση Government Trends 2026 περιγράφει οκτώ τάσεις που, κατά την Deloitte, μεταβάλλουν τον τρόπο με τον οποίο οι δημόσιοι οργανισμοί σχεδιάζουν και υλοποιούν τις λειτουργίες τους. Η προσέγγιση υπερβαίνει την απλή ψηφιοποίηση διαδικασιών και δίνει έμφαση σε ένα λειτουργικό σύστημα που προσαρμόζεται συνεχώς στις μεταβολές του περιβάλλοντος.
Από την τεχνολογία στη λειτουργική αρχιτεκτονική
Στην έκθεση, η προσαρμοστικότητα περιγράφεται ως βασική προϋπόθεση για τη δημόσια διοίκηση του μέλλοντος. Οι κυβερνήσεις αναμένεται να οργανώνουν την εργασία τους γύρω από επαναχρησιμοποιήσιμες πλατφόρμες, διεπιστημονικές ομάδες και σύγχρονες πρακτικές απασχόλησης, περιορίζοντας τις άκαμπτες δομές και τους λειτουργικούς διαχωρισμούς.
Η τεχνολογία αναλαμβάνει ρόλο μοχλού υλοποίησης της αποστολής του κράτους. Η Deloitte συνδέει την Τεχνητή Νοημοσύνη, την αυτοματοποίηση και τις ψηφιακές πλατφόρμες με τον σχεδιασμό της παροχής υπηρεσιών, τη λήψη αποφάσεων και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των πόρων. Στο ίδιο πλαίσιο, η έκθεση περιγράφει ένα «γνωσιακό κράτος», όπου οι οργανισμοί αξιοποιούν δεδομένα για να προβλέπουν ανάγκες, να εντοπίζουν κινδύνους νωρίτερα και να συντονίζουν δράσεις προληπτικά.
Η Deloitte παραπέμπει στην έκδοση Government Trends 2024, η οποία είχε εντοπίσει περισσότερες από 200 διεθνείς περιπτώσεις με βελτίωση αποτελεσμάτων, έως δεκαπλάσια μείωση κόστους ή έως 90% μείωση του χρόνου των κύκλων. Η νέα έκθεση αντιμετωπίζει την Τεχνητή Νοημοσύνη ως παράγοντα που επιταχύνει αυτή τη μεταβολή.
Κεντρικός στόχος παραμένει η εξατομίκευση των δημόσιων υπηρεσιών. Η ψηφιακή ταυτότητα, η ασφαλής ανταλλαγή δεδομένων και οι κοινές πλατφόρμες μπορούν, σύμφωνα με την έκθεση, να στηρίξουν υπηρεσίες που προσαρμόζονται στις ανάγκες των πολιτών. Οι εφαρμογές agentic AI εντάσσονται σε αυτή τη μετάβαση, βοηθώντας στη διαχείριση της επιλεξιμότητας, στην προσυμπλήρωση αιτήσεων και στον συντονισμό υπηρεσιών μεταξύ φορέων.
Κανόνες, πλατφόρμες και συνεργασίες
Η Deloitte περιγράφει επίσης μια μεταβολή στο κανονιστικό μοντέλο, από στατικούς κανόνες προς προσαρμοστική εποπτεία που στηρίζεται σε δεδομένα και συνεχή μάθηση. Απλούστερη γλώσσα, απαιτήσεις αναγνώσιμες από μηχανές, αυτοματοποιημένοι προέλεγχοι και προσομοιώσεις μπορούν να περιορίσουν τις τριβές, διατηρώντας την εποπτεία και τη λογοδοσία.
Ανάλογη λογική διέπει την αναμόρφωση των προμηθειών. Η έκθεση προβλέπει διαδικασίες με λιγότερη πολυπλοκότητα, κοινά ψηφιακά πρότυπα και αξιολόγηση με βάση μετρήσιμα αποτελέσματα. Το επίπεδο εποπτείας θα συνδέεται με τον κίνδυνο κάθε προμήθειας, ενώ τα μεγάλα έργα θα προσανατολίζονται σε σαφείς εκβάσεις αντί για τη μέτρηση της δραστηριότητας.
Η συνεργασία του δημόσιου τομέα με επιχειρήσεις, μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και άλλους φορείς διευρύνεται πέρα από τα παραδοσιακά έργα υποδομών. Οι ψηφιακές υποδομές, η καινοτομία και η κοινωνική ανάπτυξη αποτελούν πεδία όπου, κατά την Deloitte, οι κοινές πλατφόρμες, τα κοινά πρότυπα δεδομένων και οι μηχανισμοί λογοδοσίας μπορούν να στηρίξουν μετρήσιμα αποτελέσματα.
Πέντε επίπεδα για ένα προσαρμοζόμενο κράτος
Οι οκτώ τάσεις συνδέονται με πέντε επίπεδα λειτουργίας: κανόνες και διακυβέρνηση, ομάδες και ταλέντο, πλατφόρμες και δεδομένα, οικοσυστήματα συνεργασίας και μηχανισμούς αξιολόγησης. Τα επίπεδα αυτά οργανώνουν, αντίστοιχα, τη λογική του συστήματος, την υλοποίηση, τις υποδομές, τη διασύνδεση με εξωτερικούς εταίρους και τη συνεχή μάθηση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στο ανθρώπινο δυναμικό. Καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη αναλαμβάνει αναλυτικές και συντονιστικές εργασίες, οι οργανισμοί καλούνται να επενδύσουν σε δεξιότητες, ρόλους και μοντέλα εργασίας που ενισχύουν την ανθρώπινη κρίση. Η Deloitte περιγράφει ομάδες ανθρώπων και τεχνητής νοημοσύνης, όπου οι άνθρωποι διατηρούν την ευθύνη για τις κρίσιμες αποφάσεις και τη λογοδοσία.
Ο Γιώργος Μορφούλης, Partner και Government & Public Services Leader της Deloitte Ελλάδος, δήλωσε ότι ο δημόσιος τομέας εισέρχεται σε νέα φάση μετασχηματισμού, με έμφαση στον συνολικό επανασχεδιασμό του τρόπου λειτουργίας του. Όπως ανέφερε, οι φορείς καλούνται να αξιοποιούν τα δεδομένα συστηματικά και να ενισχύουν τη διασύνδεση πολιτικών, διαδικασιών και ανθρώπινου δυναμικού, ώστε τα μοντέλα διακυβέρνησης να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας.
