Καθώς η Ευρώπη αγωνίζεται να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και να αποσυνδέσει την οικονομική ανάπτυξη από την κατανάλωση πόρων, διάφορες κοινωνικές ομάδες και περιοχές αντιμετωπίζουν άνισες προκλήσεις. Σύμφωνα με μια έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος (EEA) που δημοσιεύθηκε σήμερα, η διασφάλιση της δικαιοσύνης στις μεταβάσεις βιωσιμότητας απαιτεί τον συνδυασμό διορθωτικών μέτρων για την αντιμετώπιση των δυνητικά παλινδρομικών κοινωνικών συνεπειών της πράσινης μετάβασης με συμμετοχικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων και την αναγνώριση διαφορετικών πολιτισμών, αξιών και ικανοτήτων.
Η έκθεση της EEA “Δίκαιες μεταβάσεις βιωσιμότητας – Από τη θεωρία στην πράξη” απαντά σε βασικά ερωτήματα για τη διασφάλιση της δικαιοσύνης καθώς η Ευρώπη προχωρά προς τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Η έκθεση προσφέρει εργαλεία στους πολιτικούς φορείς για να κατανοήσουν και να διαχειριστούν καλύτερα τις δίκαιες μεταβάσεις.
Η επίτευξη δικαιοσύνης στην ευρωπαϊκή μετάβαση στη βιωσιμότητα είναι πολυδιάστατη. Απαιτεί προσπάθειες για τη διόρθωση της άνισης κατανομής των κόστων των κλιματικών και περιβαλλοντικών πολιτικών σε όλη την κοινωνία, καθώς και για την ανακούφιση του άνισου βάρους της ρύπανσης και των κλιματικών κινδύνων για τόπους και ανθρώπους. Ταυτόχρονα, απαιτεί επίσης δίκαιη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων, επιτρέποντας σε ευάλωτες ομάδες να συμμετέχουν και αναγνωρίζοντας και αξιοποιώντας διαφορετικές προοπτικές και πολιτισμούς, υποστηρίζει η έκθεση της EEA.
Υπάρχει δυνατότητα να μάθουμε από καλές πρακτικές σε διαφορετικά επίπεδα διακυβέρνησης στην εφαρμογή μέτρων για την επίτευξη κοινωνικής δικαιοσύνης, με μελέτες περιπτώσεων από όλη την Ευρώπη που περιγράφονται στην έκθεση. Η πραγματοποίηση μεταβάσεων που είναι δίκαιες απαιτεί προσεκτική εξέταση των ιδιαιτεροτήτων, των ανισοτήτων και των προκλήσεων του τοπικού πλαισίου και της αλληλεπίδρασής του με τους πολιτικούς στόχους και τις κοινωνικοοικονομικές τάσεις σε μεγαλύτερες γεωγραφικές κλίμακες.
Η ΕΕ έχει προτείνει αρκετές πρωτοβουλίες για την υποστήριξη των περιοχών και των ανθρώπων που επηρεάζονται περισσότερο από τη μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα, συμπεριλαμβανομένου του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης και του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Οι πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της εκλεγείσας Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, αναφέρονται στην ανάγκη διασφάλισης μιας δίκαιης μετάβασης για όλους, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της χρηματοδότησης, της ανάπτυξης του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και της προώθησης ενός προσιτού σχεδίου στέγασης και ενός νέου Συμφώνου για τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Διάλογο.
