Στο πλαίσιο της 3ης Διακυβερνητικής Ελλάδας – Κύπρου, πραγματοποιήθηκε διμερής συνάντηση μεταξύ της Υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Κύπρου, δρος Μαρίας Παναγιώτου και του Γενικού Γραμματέα Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, δρος Πέτρου Βαρελίδη, ο οποίος εκπροσώπησε τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας, κ. Σταύρου Παπασταύρου.
Κατά τη συνάντηση, συμφωνήθηκε η προώθηση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου συνεργασίας για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και τη διαχείριση των υδατικών πόρων, με βάση κοινές αρχές βιωσιμότητας, ανθεκτικότητας και τεχνικής αριστείας με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των δύο χωρών απέναντι στη λειψυδρία, μέσα από πρακτικές λύσεις, επιστημονική τεκμηρίωση και συμμετοχή των πολιτών.
Συγκεκριμένα, οι δυο πλευρές, αποφάσισαν ως άμεσο παραδοτέο, τη σύσταση Ομάδας Εργασίας με τη συμμετοχή εκπροσώπων των δύο χωρών, με σκοπό τον καθορισμό του κατάλληλου πλαισίου συνεργασίας και τον συντονισμό των δράσεων που θα συναποφασιστούν.
Στο πλαίσιο αυτό, συμφωνήθηκαν οι ακόλουθες δράσεις ως κοινά παραδοτέα:
- Διαχείριση και αξιοποίηση ανακτημένου νερού. Η Κύπρος έχει αναπτύξει ολοκληρωμένη στρατηγική επαναχρησιμοποίησης ανακτημένου νερού, λειτουργώντας ως πρότυπο για συνεργασία με την Ελλάδα. Ο Κυπριακός Κώδικας Ορθής Γεωργικής Πρακτικής διασφαλίζει ορθολογική άρδευση, ελεγχόμενη χρήση λιπασμάτων, παρακολούθηση ποιότητας νερού και εδαφών και εκπαίδευση των παραγωγών για ασφαλή και αποδοτική χρήση. Συμφωνήθηκε η ανταλλαγή τεχνογνωσίας στην επεξεργασία και παρακολούθηση ποιότητας και η υλοποίηση πιλοτικών έργων τεχνητής τροφοδότησης υδροφορέων σε ευάλωτες παράκτιες περιοχές.
- Μεταφορά τεχνογνωσίας για μονάδες αφαλάτωσης μεγάλης κλίμακας, με έμφαση στη βελτιστοποίηση λειτουργίας, στην ενεργειακή αποδοτικότητα και στη βιώσιμη διαχείριση της άλμης. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη δημιουργία κοινού πλαισίου περιβαλλοντικής παρακολούθησης και για την ανάπτυξη υβριδικών εγκαταστάσεων που συνδυάζουν αφαλάτωση και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
- Ανάπτυξη κοινής στρατηγικής “Water Resilience” Κύπρου–Ελλάδας και συνεργασία στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας της Ε.Ε. Οι δυο πλευρές θα διαμορφώσουν κοινό στρατηγικό πλαίσιο Κύπρου–Ελλάδας για ανθεκτικότητα των υδάτων, ενώ ενόψει της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα αναδείξουν την περιφερειακή στρατηγική ανθεκτικότητας νερού και κλίματος.
- Ενίσχυση της ενεργού συμμετοχής των πολιτών μέσω Διακρατικής Ευαισθητοποίησης. Συμφωνήθηκε η προώθηση κοινών δράσεων ενημέρωσης, εκπαίδευσης και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης, η υλοποίηση κοινών προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, η διοργάνωση «Μεσογειακών Ημερών Νερού» και η δημιουργία κοινής ψηφιακής πλατφόρμας για ανταλλαγή εκπαιδευτικού υλικού, δεδομένων και καλών πρακτικών.
- Ασφάλεια φραγμάτων. Συμφωνήθηκε η συνεργασία μέσω ανταλλαγής τεχνικής εμπειρίας, ανάπτυξης κοινού πλαισίου επιθεώρησης και παρακολούθησης, καθώς και διοργάνωσης κοινών ασκήσεων ετοιμότητας και τεχνικών σεμιναρίων για το αρμόδιο προσωπικό. Επιπλέον αποφασίστηκε να προωθηθεί η χρήση ψηφιακών συστημάτων για συνεχή παρακολούθηση (monitoring) και αξιολόγηση κινδύνου (risk assessment). Παράλληλα, συμφωνήθηκε όπως προωθηθεί η εγγραφή Ελλήνων εμπειρογνωμόνων στο σχετικό μητρώο που έχει καταρτιστεί σύμφωνα με την ισχύουσα κυπριακή νομοθεσία, ως προϋπόθεση για συμμετοχή σε ορισμένες τεχνικές δράσεις.
Τέλος, παρουσιάστηκε η εμπειρία της Κύπρου από τη δημιουργία των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης και την ένταξη των Κοινοτήτων σε αυτούς, με παράθεση των σχετικών ενεργειών που έχουν πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο των δράσεων για την αντιμετώπιση της ανομβρίας, περιλαμβανομένης της έκτακτης κρατικής χρηματοδότησης έργων μείωσης απωλειών στα δίκτυα υδατοπρομήθειας.
Το ανακοινωθέν αυτό αποτυπώνει τη βούληση των δύο χωρών να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στον τομέα της διαχείρισης υδάτων και να συμβάλουν από κοινού στη διαμόρφωση ενός ανθεκτικού, βιώσιμου και περιβαλλοντικά υπεύθυνου μεσογειακού προτύπου.
