Στο πλαίσιο του Olympia Forum VI, κορυφαίοι παράγοντες της κεντρικής διοίκησης και της τοπικής αυτοδιοίκησης έθεσαν επί τάπητος το μείζον ζήτημα της διαχείρισης των αποβλήτων, αναδεικνύοντας τις καθυστερήσεις, τις δυσκολίες, αλλά και την αναγκαιότητα της στενής συνεργασίας για την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων. Η συζήτηση, που συντονίστηκε από τη δημοσιογράφο Πηγή Γιακουμέλου, έφερε στο φως την κρίσιμη κατάσταση σε περιφέρειες όπως η Ηλεία, αλλά και τη δυναμική άλλων όπως η Ήπειρος.
Η Παραδοχή της Καθυστέρησης και ο Κεντρικός Ρόλος της Αυτοδιοίκησης
Ο Εμμανουήλ Γραφάκος, Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ, αναγνώρισε με ειλικρίνεια ότι η χώρα «έχει αργήσει» τόσο στον σχεδιασμό όσο και στις υποδομές, εκφράζοντας ωστόσο την αισιοδοξία ότι μέχρι το 2030-2031 η Ελλάδα θα βρίσκεται κοντά στην επίτευξη των στόχων της.
Ο κ. Γραφάκος ήταν κατηγορηματικός ως προς τον καταμερισμό των ρόλων: «Το κράτος θέτει το πλαίσιο, εξασφαλίζουμε τις αναγκαίες χρηματοδοτήσεις, αλλά η αυτοδιοίκηση έχει τον κύριο ρόλο, συνταγματικά, στη διαχείριση των αποβλήτων». Τόνισε δε ότι η ενίσχυση της αυτοδιοίκησης είναι μονόδρομος για την καλύτερη επιτέλεση του έργου της.
Αναφερόμενος στην ενοποίηση των ΦΟΣΔΑ (Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων), ο Γενικός Γραμματέας υποστήριξε ότι το σχέδιο λειτουργεί και θα οδηγήσει σε καλύτερο συντονισμό. Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε την ανάγκη να στηριχτούν τα έργα ΣΔΙΤ (Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα) και να μη δέχονται εμπόδια, υπενθυμίζοντας τις καθυστερήσεις που παρατηρήθηκαν προ του 2019.
Ηλεία: Από την Κρίση στην Ελπίδα – Ο Γολγοθάς των Υποδομών
Ο Χρήστος Χριστοδουλόπουλος, Δήμαρχος Ήλιδας και Πρόεδρος του ΦΟΣΔΑ Ηλείας, έκανε μια δραματική αναδρομή στην πορεία του νομού, τονίζοντας ότι η περιοχή «πέρασε από 40 κύματα». Χαρακτήρισε ως ντροπή το γεγονός ότι η Ηλεία ήταν ο μοναδικός νομός χωρίς ΧΥΤΑ, όπου τα απορρίμματα θάβονταν χωρίς καμία περιβαλλοντική μέριμνα.
Αναφέρθηκε στις εικόνες ντροπής με τα σκουπίδια διάχυτα στους δρόμους, ακόμη και κατά τη διέλευση της Ολυμπιακής Φλόγας. Η κατασκευή του εργοστασίου της Ηλείας καθυστέρησε έως το 2019, με τον ίδιο να το χαρακτηρίζει «φαραωνικό» έργο.
Ωστόσο, το μήνυμα είναι πλέον αισιόδοξο:
- Ο ΦΟΣΔΑ Ηλείας είναι έτοιμος για τη μετατροπή της ΜΕΑ (Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων) σε ΜΑΑ (Μονάδα Ανάκτησης Ανακύκλωσης).
- Έχει υπογραφεί σύμβαση με την Ελληνική Εταιρεία Ανακύκλωσης για απογευματινή βάρδια στο εργοστάσιο, ενισχύοντας την προσπάθεια.
- Παρά την καθυστέρηση στην ανακύκλωση, εκτίμησε ότι μέχρι το 2026 θα υπάρξει σημαντική αύξηση και τα υπολείμματα που καταλήγουν στον ΧΥΤΑ θα μειωθούν από 38% σε 10% έως το 2030.
Ήπειρος: Το Παράδειγμα της Σταθερής Συνεργασίας
Στον αντίποδα, ο Νίκος Γεωργάκος, Δήμαρχος Πρέβεζας και Πρόεδρος ΦΟΣΔΑ Ηπείρου, τόνισε ότι η περιοχή του έχει πετύχει εξαιρετικά αποτελέσματα τα τελευταία πέντε χρόνια χάρη στην άψογη συνεργασία μεταξύ του ΦΟΣΔΑ και του κράτους. Το μοντέλο της Ηπείρου δείχνει ότι, όταν υπάρχει σταθερότητα και κοινή κατεύθυνση, οι μελέτες προχωρούν και απομένει μόνο η χρηματοδότηση των έργων.
Όλοι οι ομιλητές συμφώνησαν ότι η επίτευξη των εθνικών στόχων εξαρτάται από την επιτυχία κάθε ΦΟΣΔΑ ξεχωριστά. Το Olympia Forum VI, επιβεβαίωσε ότι η διαχείριση αποβλήτων είναι πλέον μια εθνική προτεραιότητα, που απαιτεί ολιστικό σχέδιο χωριστής συλλογής και ενεργειακή αξιοποίηση των απορριμμάτων.
