Για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και της ποιότητας του αέρα σε ολόκληρη την ΕΕ, η Επιτροπή προτείνει μια συνολική αναθεώρηση των κανόνων της ΕΕ για την οδική ασφάλεια και την ταξινόμηση οχημάτων.
Οι νέοι κανόνες θα λάβουν υπόψη την αυξανόμενη παρουσία ηλεκτρικών οχημάτων και θα προσαρμοστούν στις αναδυόμενες τεχνολογίες. Θα εισαγάγουν ενισχυμένες επιθεωρήσεις, συμπεριλαμβανομένων περιοδικών τεχνικών επιθεωρήσεων για ηλεκτρικά οχήματα και προηγμένα συστήματα υποστήριξης του οδηγού, ετήσιες επιθεωρήσεις για παλαιότερα αυτοκίνητα και ημιφορτηγά, καθώς και προηγμένες μεθόδους δοκιμών εκπομπών για τον εντοπισμό οχημάτων υψηλής εκπομπής για τη μείωση της ρύπανσης των λεπτών σωματιδίων. Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει τη θέσπιση ψηφιακών πιστοποιητικών ταξινόμησης οχημάτων και περιοδικών δοκιμών, την απλούστευση της διασυνοριακής κοινοχρησίας δεδομένων και την προστασία των πολιτών από δόλιες δραστηριότητες, όπως η παραποίηση των μετρητών διανυθέντων χιλιομέτρων. Επίσης, οι περιοδικές τεχνικές επιθεωρήσεις θα διευκολυνθούν για όσους διαμένουν προσωρινά σε άλλη χώρα της ΕΕ.
Οι προτεινόμενες αλλαγές αντικατοπτρίζουν τη δέσμευση της ΕΕ για ασφαλή και βιώσιμη κινητικότητα, διασφαλίζοντας παράλληλα την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων και αγαθών. Μεταξύ του 2026 και του 2050, εκτιμάται ότι οι προτάσεις αυτές θα σώσουν περίπου 7.000 ζωές και θα αποτρέψουν περίπου 65,000 σοβαρούς τραυματισμούς.
Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτείνει την αναθεώρηση τριών οδηγιών: σχετικά με τον περιοδικό τεχνικό έλεγχο (PTI) των οχημάτων, τα έγγραφα κυκλοφορίας οχημάτων και τον οδικό έλεγχο (RSI) των επαγγελματικών οχημάτων.
O κύριος Απόστολος Τζιτζικώστας, Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού δήλωσε: Η ΕΕ είναι σταθερά προσηλωμένη στη μείωση των θανάτων από τροχαία ατυχήματα και των σοβαρών τραυματισμών κατά 50 % έως το 2030. Η σημερινή πρωτοβουλία σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός, καθιστώντας τους δρόμους μας ασφαλέστερους, καθαρότερους στον αέρα και διευκολύνοντας τη ζωή των πολιτών. Με τον εκσυγχρονισμό των τεχνικών κανόνων μας, αξιοποιούμε την τελευταία τεχνολογία, ενισχύοντας την επιβολή και διασφαλίζοντας ότι συμβαδίζουν με την εξελισσόμενη πραγματικότητα της κινητικότητας.
Προκλήσεις για τα μη ασφαλή και γηράσκοντα οχήματα
Η σημερινή πρόταση στοχεύει σε μη ασφαλή οχήματα, τα οποία συμβάλλουν σε ατυχήματα, θανάτους και τραυματισμούς. Οι ισχύοντες κανόνες, οι οποίοι επικαιροποιήθηκαν για τελευταία φορά το 2014, πρέπει να συμβαδίζουν με τις τεχνολογικές εξελίξεις, όπως τα συστήματα υποστήριξης του οδηγού και η αυξανόμενη παρουσία ηλεκτρικών οχημάτων στους δρόμους. Επιπλέον, τα ιδιαίτερα ρυπογόνα και θορυβώδη οχήματα, αν και σχετικά λίγα σε αριθμό, ευθύνονται για ένα δυσανάλογο ποσοστό επιβλαβών εκπομπών. Οι ισχύοντες κανόνες δεν αντιμετωπίζουν επαρκώς την ατμοσφαιρική ρύπανση και τον θόρυβο.
Ο γηράσκων στόλος οχημάτων αυξάνει επίσης τον κίνδυνο απάτης των οδομετρητών (π.χ. οπισθοδρόμηση των οδομετρητών για να φαίνεται ότι τα οχήματα έχουν λιγότερα χιλιόμετρα από ό,τι έχουν). Η καταπολέμηση αυτής της απάτης απαιτεί επικαιροποιημένους κανόνες. Οι παρωχημένες διαδικασίες και η μη χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας παρεμποδίζουν την επιβολή και τη διασυνοριακή συνεργασία.
Βασικά στοιχεία των νέων κανόνων
Οι σημερινές προτάσεις μέτρων περιλαμβάνουν τα εξής:
- Προσαρμογή των δοκιμών στα νέα οχήματα: Περιοδικές τεχνικές επιθεωρήσεις για ηλεκτρικά οχήματα και νέες δοκιμές για ηλεκτρονικά συστήματα ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της δοκιμής της ακεραιότητας του λογισμικού των σχετικών με την ασφάλεια και τις εκπομπές συστημάτων.
- Νέες δοκιμές εκπομπών: Ανίχνευση οχημάτων υψηλής εκπομπής, συμπεριλαμβανομένων των παραποιημένων οχημάτων, με τη χρήση προηγμένων μεθόδων για εξαιρετικά λεπτά σωματίδια και NOx.
- Καταπολέμηση της απάτης: Καταγραφή των ενδείξεων του μετρητή διανυθέντων χιλιομέτρων στις εθνικές βάσεις δεδομένων για τη διασυνοριακή ανταλλαγή ιστορικού των οδομετρητών.
- Ετήσιες επιθεωρήσεις: Για αυτοκίνητα και φορτηγά άνω των δέκα ετών.
- Ψηφιοποίηση: Έκδοση ηλεκτρονικών πιστοποιητικών ταξινόμησης οχημάτων και περιοδικών ελέγχων και ανταλλαγή δεδομένων μέσω κοινής πλατφόρμας για την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών.
- Αμοιβαία αναγνώριση των πιστοποιητικών περιοδικής τεχνικής επιθεώρησης: Διασφάλιση της διασυνοριακής αναγνώρισης περιοδικών τεχνικών επιθεωρήσεων που διενεργούνται σε άλλο κράτος μέλος για αυτοκίνητα επί έξι μήνες.
- Βελτιωμένη διακυβέρνηση δεδομένων: Εξορθολογισμός της πρόσβασης στα τεχνικά δεδομένα των οχημάτων για τα κέντρα δοκιμών.
Οι προτάσεις θα εξεταστούν τώρα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στο πλαίσιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας.
Μόλις συμφωνηθεί, η Επιτροπή θα προετοιμάσει τις απαιτούμενες κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις για ορισμένες πτυχές της εφαρμογής των κανόνων.
